kwi 7

Jak sobie radzić z agresją i przemocą w szkole

Sposoby na agresję i przemoc w szkole
(programy, lekcje, strategie, terapia).

Zachowania agresywne w dużej mierze zależą od nas samych. Młodzi uczą się od dorosłych – możemy uczyć, że krzykiem i biciem uzyskają wiele lub też odwrotnie, że dzięki unikaniu przemocy osiągną zamierzony cel.
Dla zredukowania zachowań agresywnych wśród dzieci i młodzieży szkolnej ważna jest postawa dorosłych – uczniowie powinni mieć szansę obserwowania zachowań nieagresywnych i sposobów łagodnego rozwiązywania problemów i zdobywania tego, czego pragną.
Trening umiejętności komunikacyjnych, a w szczególności radzenia sobie z emocjami to istotny sposób na zmniejszenie agresywności, ważna jest także nauka współdziałania w grupie. Kształcenie od dzieciństwa umiejętności konstruktywnego wyrażania negatywnych emocji, szukania kompromisu prowadzi do lepszego radzenia sobie w momencie powstania konfliktu.
Skuteczne przeciwdziałanie agresji w szkole wymaga przede wszystkim konsekwencji, determinacji i wsparcia ze strony innych nauczycieli w szkole.
Literatura zawarta w poniższej bibliografii jest dostępna w zbiorach PBP w Pile. Zawiera opracowania metodyczne, poradnikowe, scenariusze zajęć, autorskie programy przeciwdziałania agresji w szkole, pomysły na spotkania terapeutyczne z uczniami i ich rodzicami. Dodatkowo zawarto w niej adresy stron internetowych, mogących pomóc wszystkim borykającym się z problemem agresji wśród dzieci i młodzieży.

Książki:

1. A można inaczej… Konspekty, scenariusze, inscenizacje – profilaktyka / Red. Teresa Król .- Kraków: Polskie Stowarzyszenie Nauczycieli i Wychowawców, 2006
sygn. 95964 – 6P

Zbiór konspektów i scenariuszy dotyczący profilaktyki, które ukazały się na łamach ?Wychowawcy” i cieszą się największą popularnością. Przeznaczone są do zastosowania na różnych poziomach edukacyjnych. Znajdziemy tu materiały ukazujące aktualne zagadnienia dotyczące przemocy i agresji, bezpieczeństwa w szkole. Oto kilka tytułów:
- Co zrobić ze swoja złością?
- Zabawy przeciwdziałające agresji
- Nie będę cię krzywdzić!
- Przemoc i agresja
- Rozprawa przeciwko przemocy
.

2. Agresja / Barbara Krahe .- Gdańsk: Gdańskie Wydaw. Psychologiczne, 2005
sygn. 93967 – 8P

Warto się zapoznać z zawartą w tej książce całościową prezentacją klasycznego i współczesnego podejścia psychologii społecznej do problematyki agresji, która powinna zainteresować nie tylko psychologów, socjologów i prawników, ale też policjantów, psychoterapeutów i pracowników socjalnych. Czytelnicy, którzy w swej codziennej praktyce spotykają się z różnymi przejawami agresji – z przemocą w rodzinie, z agresją seksualną czy z agresją wśród dzieci i młodzieży – znajdą tu odpowiednią wiedzę, a dzięki temu łatwiej im będzie sprostać wyzwaniom, jakie stawia przed nimi praca. Przede wszystkim jednak będą umieli lepiej pomóc tym, dla których agresja nie jest – niestety – problemem teoretycznym.
Książka w sposób kompleksowy, wielostronny i wyczerpujący – na poziomie zarówno jednostkowym, jak i grupowym oraz społecznym przedstawia zagadnienie agresji. Pomimo rozległości problematyki tekst jest zwarty, wolny od powtórzeń, pisany w sposób wartki i interesujący.
Cechuje się licznymi walorami dydaktycznymi, takimi jak kompetencja i kompletność wykładu, jasny język, przejrzystość struktury i prezentacja całości współczesnego i klasycznego podejścia psychologii społecznej do problematyki agresji i przemocy.

3. Diagnostyka pedagogiczna i profilaktyka w szkole i środowisku lokalnym / Red. Maria Deptuła .- Bydgoszcz: Wydaw. Akademii Bydgoskiej, 2004
sygn. 93 546 – 7

Książka skierowana jest do osób zawodowo zajmujących się wychowywaniem dzieci i młodzieży. Autorzy podjęli kilka bardzo ważnych tematów, takich jak: problem nierówności społecznych i możliwości ich niwelowania, diagnozowanie rodzin i kandydatów na rodziców zastępczych, diagnozowanie poziomu aktywności społecznej jedynaków, pomoc dzieciom nieśmiałym. Zajęli się także znaczeniem społecznych kompetencji jednostki oraz wsparcia otrzymywanego w środowisku rodzinnym dla rozwoju jednostki, sposobami doskonalenia systemu rozpoznawania dzieci z rodzin z problemami alkoholowymi oraz niesienia im pomocy. Czytelnik ma też okazję zorientować się w roli i zakresie wsparcia społecznego udzielanego dzieciom i młodzieży gimnazjalnej oraz wychowankom świetlic socjoterapeutycznych i domów dziecka.
Część druga zawiera zagadnienia z zakresu profilaktyki w szkołach i środowisku lokalnym. Autorzy analizują rolę psychoedukacji w przygotowywaniu pedagogów do podejmowania działań przeciwdziałających uzależnieniom, rozważają wzorce picia alkoholu panujące wśród młodzieży.
Poza tym książka zawiera informacje dotyczące tego, jaką postawę powinien przyjąć pedagog szkolny wobec problemu wykorzystywania seksualnego dzieci, jakie są objawy, wskazujące na prawdopodobieństwo pedofilii oraz jak uczyć dziecko obrony przed „złym dotykiem”. Inny badacz rozważa kwestię wpływu świata wartości na możliwość powrotu do społeczeństwa resocjalizowanych chłopców. Wreszcie czytelnik dowiaduje się, jak terapia twórczością rozwiązuje problem stresu. Całość kończy rozdział opisujący działalność Częstochowskiego Towarzystwa Profilaktyki Społecznej.

4. Diagnostyka, profilaktyka, socjoterapia w teorii i praktyce pedagogicznej / Red. Maria Deptuła.- Bydgoszcz: Wydaw. Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2005
sygn. 96 277

Praca, powstała w wyniku zbiorowego wysiłku przedstawicieli dziewięciu ośrodków akademickich, jednego instytutu naukowego oraz pedagoga-praktyka. Składają się na nią trzy wyraźnie wyodrębnione części poświęcone diagnostyce pedagogicznej, profilaktyce i socjoterapii.
Autorzy publikacji odpowiadają na najważniejsze pytania dotyczące stawiania diagnozy pedagogicznej, działań profilaktycznych i socjoterapii.

5. Edukacja wzbogacająca życie. Porozumienie bez Przemocy przyczynia się do poprawy wyników nauczania, redukuje konflikty i wzbogaca wzajemne relacje między uczniami i nauczycielami / Marshall B. Rosenberg . – Warszawa: Jacek Santorski &Co Agencja Wydawnicza, 2006
sygn. 96 724 – 5

System edukacyjny oparty jest przede wszystkim na dominacji, opresji i zależności. Marshall Rosenberg skonstruował alternatywny system, którego rdzeniem stała się metoda Porozumienia Bez Przemocy w szkole. Już nie tylko o rozwiązanie typowych problemów szkolnictwa, ale przekształcenie samego paradygmatu edukacji. To edukacyjny system oparty na sprawiedliwości, odpowiedzialności i współzależności, w którym respektuje się potrzeby dzieci, uczy je współuczestnictwa, a nie tylko biernego asystowania. Dotychczas dzieci były tak wychowywane, by przede wszystkim słuchać autorytetów, odczuwać lęk i własną niewiedzę, natomiast szkoła była „fabryką”, która posługuje się tylko jednym schematem. Spowodowało to, że uczniowie nie odczuwali satysfakcji z procesu nauki i nie potrafili porozumieć się z nauczycielami. PBP w szkole opiera się na wzajemnym szacunku i zaspokojeniu potrzeb zarówno uczniów, jak i nauczycieli, a także pomaga rozwiązywać nawet najbardziej palące i najgłębsze konflikty.

6. Gimnazjalny projekt profilaktyczno-wychowawczy / Bożena Gwizdek, Elżbieta Sołtys .- Warszawa: WSiP, 2002
sygn. 91 755 – 6

Książka stanowi swoisty „przepis na profilaktykę” w zreformowanej szkole. Ma pomóc w tworzeniu długofalowych programów obejmujących, oprócz uczniów, wszystkie grupy pracowników gimnazjum – dyrekcję, grono pedagogiczne, a także pracowników administracji i personel obsługi. W projekcie autorek każda z tych grup ma w szkole określone zadania, włączone w całość działań profilaktycznych i wychowawczych placówki.
Publikacja może służyć do tworzenia klasowych i szkolnych programów profilaktycznych i wychowawczych także w innych typach szkół. Zawiera gotowe scenariusze zajęć dla poszczególnych uczestników procesu wychowania w szkole.

7. Jak nauczyć rozwiązywania konfliktów: scenariusze lekcji i karty pracy uczniów /David Covan, Susanna Palomares, Dianne Schelling. – Warszawa: Fraszka Edukacyjna, 2007
sygn. 96 778 – 9

Ta książka uczy jak zapobiegać konfliktom oraz jak, poprzez ćwiczenia praktyczne i sprawdzone techniki, zbudować repertuar umiejętności i pozytywnych strategii skutecznego ich rozwiązywania. Pokazuje, jak złudne jest rozwiązanie zwycięzca-pokonany i dlaczego istnieją tylko dwa wyjścia: zwycięzca-zwycięzca i pokonany-pokonany. Dzięki rozmowom w kręgu, odgrywaniu ról, eksperymentom, symulacjom i kartom pracy do kopiowania, uczniowie opanują wiele umiejętności. Polecamy tę książkę nauczycielom, pedagogom, psychologom, terapeutom, a także studentom kierunków pedagogicznych i psychologicznych oraz rodzicom.

8. Jak postępować z agresywnym uczniem: zmiana sposobu myślenia i postępowania / Ewa Sokołowska .- Warszawa: Fraszka Edukacyjna, 2007
sygn. 96 326 – 7P

„Lubię czytać książki, w których jest wiele przykładów, anegdot i historyjek z życia wziętych. Moją własną książkę stworzyłam według tej samej receptury. Twarda wiedza psychologiczna, którą zamieściłam, to tzw. ABC podejścia poznawczo-behawioralnego. Wybrałam to podejście, gdyż w jasny sposób przekazuje prawdy, które dotyczą naszego zachowania (czyli tego, co jest behawioralne) oraz sposobu myślenia (tego, co poznawcze).
(…)Starałam się ze wszystkich sił opisać jak najwięcej skutecznych sposobów postępowania, byśmy radzili sobie z czarnymi myślami i zniechęceniem, gdy już nas dopadnie, by udawało się nam aktywnie słuchać i precyzyjnie instruować, byśmy nagradzali i uczyli dzieci tego, co pożyteczne. Mam nadzieję, że książka ta okaże się przyjazna i pomocna, „by przetrwać” w tym trudnym zawodzie i to mając wiele satysfakcji” – autorecenzja  pochodząca ze wstępu.

9. Jak sobie poradzić z agresją u dzieci: poradnik dla rodziców / Dieter Krowatschek .- Kraków: Wydaw. WAM, 2006
sygn. 94 718 – 19 P

Niniejsza książka jest zbiorem propozycji wychowawczych. Autor przedstawia przykłady i najczęstsze formy agresywnych zachowań wśród dzieci i młodzieży oraz wyjaśnia ich przyczyny. Z perspektywy wieloletniego doświadczenia w pracy z małoletnimi, autor prezentuje podstawowe techniki oraz ćwiczenia wypracowanego przez siebie treningu pozytywnych postaw i reakcji, a także doraźne metody radzenia sobie z dziecięcą i młodzieńczą agresją.

10. Jak sobie radzić z dręczycielem / Susanna Palomares, Dianie Schelling .- Warszawa: Fraszka Edukacyjna, 2007
sygn. 96 322 – 3

Ze wstępu Autorki „…W niniejszej książce znajdują się materiały do przeprowadzenia piętnastu lekcji. (…)Pierwszych kilka lekcji poświęconych jest rozwijaniu u dzieci świadomości, czym jest i jak działa zjawisko dręczenia rówieśników – uczucia i reakcje, jakie zjawisko to wywołuje w ofiarach i świadkach oraz prawdopodobne motywy działania dręczycieli. W ciągu kolejnych lekcji uczniowie mają możliwość poznać swoje prawa, zrozumieć, jak dręczenie pogwałca te prawa i zdać sobie sprawę z tego, jak ważna jest ich obrona…”

11. Jak wychowywać i uczyć dzieci z zaburzeniami zachowania: profilaktyka na co dzień / Aleksandra Krasowska .- Poznań: Wydaw. Edukacyjne PARPA, 2006
sygn. 96 111

Poradnik przeznaczony dla wychowawców, nauczycieli, pedagogów oraz dyrektorów nie tylko szkół, ale też innych instytucji wychowawczych np. domów dziecka. Obejmuje zagadnienia z zakresu profilaktyki adresowanej do grup wysokiego ryzyka, a więc dzieci, które wchodzą w system szkolny (instytucji wychowawczej) obciążone skutkami urazów doznanych w rodzinie, manifestujących się w formie zaburzonych zachowań. Celem jest pokazanie mechanizmów rządzących zaburzonymi zachowaniami, błędów w myśleniu i działaniu, które prowadzą do nawarstwienia problemów, konstruktywnych strategii, które mogą być realizowane zarówno na poziomie jednostki, klasy szkolnej jak i całej instytucji. Autorka zawarła w książce analizę konkretnych sytuacji, wiedzę podaną w przystępny sposób, z odniesieniem do praktyki, opisy przypadków pokazujące błędy i zawierające analizę ich konsekwencji, wyprowadzanie wniosków do budowania konstruktywnych strategii oraz starała się przedstawić przykłady świadczące o tzw. dobrej praktyce.

12. Kiedy dzieci są agresywne: jak możemy je zrozumieć i pomóc? : poradnik dla rodziców i wychowawców / Arnd Stein .- Kielce : Wydaw. „Jedność”, 2002
sygn. 90 664 – 5

Kiedy dzieci są agresywne, rodzice i wychowawcy bardzo często zadają sobie pytania: Co zrobiliśmy źle? Jak wychowywać dzieci, aby były spokojniejsze? Autorka, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, w obrazowy sposób opisuje różnorodne przejawy dziecięcej agresji i jej przyczyny. Pokazuje szereg możliwości, jak radzić sobie z wybuchowymi dziećmi i jak najlepiej uniknąć rodzinnych konfliktów. Ponadto proponuje rodzicom testy obrazkowe, pozwalające sprawdzić, czy ich własny styl wychowawczy jest właściwy.

13. Kompetencje komunikacyjne nauczyciela w przezwyciężaniu agresji i przemocy środowiska szkolnego /Lech Kacprzak .- Piła: PWSZ, 2006
sygn. 94 662

Głównym celem pracy jest ustalenie wpływu pedagogicznych kompetencji komunikacyjnych nauczycieli na poprawienie zachowania się uczniów.

14. Konflikty interpersonalne dzieci w młodszym wieku szkolnym w projekcjach i sądach dziecięcych / Małgorzata Cywińska. – Poznań: Wydaw. Naukowe UAM, 2004
sygn. 93 888 – 9

W niniejszej pracy autorka koncentruje się na zjawiskach konfliktowych występujących wśród dzieci w młodszym wieku szkolnym, opierając się na ośmiu problemach badawczych: – jakie są w postrzeganiu dzieci charakterystyczne właściwości konfliktów? – jakie charakterystyczne właściwości konfliktów występujących między rodzicami dostrzegają dzieci? – jaki jest związek między właściwościami konfliktów dziecięcych, a tymi występującymi między rodzicami? – jaka jest zależność pomiędzy postawami wobec dzieci, a postrzeganymi przez nie sposobami ich funkcjonowania w sytuacji konfliktu? – jakie reakcje na konflikt z rówieśnikami uznają dzieci za najbardziej typowe? – jak dzieci postrzegają sytuację rówieśnika w konflikcie z partnerem? – jak w ocenie dzieci uwikłanie się w sytuację konfliktu rzutuje na pojęcia ?ja” rówieśnika? – co sądzą dzieci o kształtowaniu się stosunków społecznych rówieśników pod wpływem konfliktu?

15. Kreatywne rozwiązywanie konfliktów: zabawy i ćwiczenia dla grup / Klaus W. Vopel.- Kielce: „Jedność”, 2003
sygn. 92 363

Zabawy i ćwiczenia zaprezentowane w tej książce nauczą nas, jak w codziennym życiu radzić sobie z konfliktami. Dzięki nim zarówno prowadzący grupy, jak i ich uczestnicy zdobędą umiejętność reagowania w sytuacjach stresu z opanowaniem i spokojem. Grupa stanie się polem ćwiczebnym, gdzie trenowane jest wzajemne zrozumienie i gdzie można w bezpieczny sposób przeżywać i inscenizować konflikty. Wiele spośród zaprezentowanych tu eksperymentów wykorzystuje metody symulacji oraz teatru improwizacji, co sprawia, że proces nauki staje się żywy, kolorowy i dynamiczny. W szczegółowym wprowadzeniu można znaleźć praktyczną teorie konfliktów, która naświetla zależności między stratami, zranieniami i agresją.

16. Mobbing w szkole: jak zapobiegać przemocy grupowej / Karl E. Dambach. – Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2003
sygn. 90 828 – 9P

Niemiecki pedagog i publicysta kompetentnie objaśnia szeroki kontekst zjawiska mobbingu, jego przyczyny społeczne i psychologiczne oraz wzory emocjonalne predestynujące uczniów do roli sprawcy, ofiary bądź biernego współuczestnika tego typu zachowań. Gebauer ukazuje mobbing jako zjawisko dynamiczne, obciążające zarówno uczniów, jak i nauczycieli i rodziców; jako sytuację, z którą można sobie poradzić tylko przy wspólnym zaangażowaniu wszystkich uczestników szkolnego procesu wychowawczego.

17. Profilaktyczno-wychowawczy program przeciwdziałania agresji u dzieci w młodszym wieku szkolnym / Teresa Pluta .- Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2003
sygn. Br 1176 – 7

Prezentowany program obejmuje problematykę zapobiegania i zwalczania agresji wśród dzieci. Stanowi podstawę działalności wychowawczej w świetlicy szkolnej, ukierunkowanej na przeciwdziałania temu niekorzystnemu zjawisku. Celem programu jest minimalizowanie i eliminowanie zachowań dzieci sygnalizujących agresję oraz wzrost poziomu uspołecznienia dzieci w młodszym wieku przedszkolnym. Czytelnicy znajdą w książce ćwiczenia i zabawy interakcyjne, służące uczeniu się lepszego rozumienia siebie samych i innych ludzi, wspomagające budowanie poczucia własnej wartości i tożsamości, pomagające nawiązać pozytywne relacje i rozwiązywać konflikty.

18. Profilaktyka w szkole dla młodzieży niedostosowanej społecznie: elementy programu i scenariusze zajęć dla uczniów klas VI szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych / Joanna Moczydłowska, Izabela Pełszyńska .- Rzeszów: Wydaw. Oświatowe FOSZE, [2005]
sygn. 94 281 – 3P

Książka poświęcona resocjalizacji uczniów w szkole. Szczególnie podejmuje problematykę agresji, uzależnień, przynależności do subkultur i sekt religijnych. Załączony jest szeroki aneks narzędzi badawczych do diagnozowania i tworzenia nowych własnych programów resocjalizacyjnych.
Zawiera elementy programu i scenariusze zajęć dla uczniów klas VI szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych.

19. Przestępczość wśród młodzieży: rozpoznanie zjawiska, diagnozowanie i profilaktyka / Clive R. Holin, Deborah Browne, Emma J. Palmer .- Gdańsk : Gdańskie Wydaw. Psychologiczne, 2004
sygn. 93 989 – 91P

Każda szkoła boryka się z problemem przestępczości wśród młodzieży. Aby skutecznie radzić sobie z tym problemem, warto zapoznać się z podstawową wiedzą na temat mechanizmu powstawania i radzenia sobie z tym zjawiskiem. Dzięki autorom tej książki poznajemy czynniki wpływające na pojawienie się problemu i otrzymujemy narzędzia w postaci testów i wskazówek, dzięki którym nauczymy młodzież panowania nad gniewem i agresją.
Książka jest przeznaczona dla nauczycieli, psychologów i pedagogów szkolnych, chcących skutecznie zwalczać przestępczość we własnej szkole.

20. Sztuka rozwiązywania konfliktów: jak porozumiewać się w każdej sytuacji / David J. Liebermann. – Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2004
sygn. 94 012

Zawarte w niej techniki i strategie psychologiczne są proste i łatwe do zrozumienia, a ich efekty następują od razu.
Autor prezentuje sposoby szybkiego rozwiązywania wszelkich sporów, niezależnie od tego, jak długo trwają lub jak wiele osób jest w nie zaangażowanych. Swoją wiedzę opiera na głębokim rozumieniu natury człowieka i związanych z nią sprzeczności między intencją a zachowaniem, które prowadzą do konfliktów.

21. Umiejętność współpracy w grupach: zabawy i improwizacje / Kalus W.Vopel. – T. 1-2. – Kielce: Wydaw. „Jedność”, 2002
sygn. 91 808/cz.1, 91 810/cz.2

Obie części książki ?Umiejętność współpracy w grupie” oferują szczegółowy program nauki zachowania opartego o współpracę.
Prowadzący może wykorzystać zawarte tutaj zabawy i eksperymenty, które podzielone zostały na dwanaście grup tematycznych, na wielu polach: w szkole i w kształceniu dorosłych, w treningach drużyn, w pracy z młodzieżą, w ramach porozumienia. Tajemnica tych zabaw tkwi w tym, iż stanowią one wyzwanie, wzmacniają poczucie własnej wartości oraz budzą w nas nasze najlepsze strony.
Duch rywalizacji wpływa na naszą kulturę, na wszelkiego rodzaju instytucje oraz na nas samych.
W kulturze konkurencji zasada ?współpracy” musi być planowo nauczana.

22. Wychowanie bez przemocy: zabawy i działania służące rozwiązywaniu konfliktów / Lea Regine Koll. – Kielce: Wydaw. „Jedność”, 2006
sygn. 96 353 – 4

Książka ta pokazuje, jak wychowawcy w przedszkolu mogą sobie radzić w prosty sposób z konfliktami, do jakich często dochodzi między dziećmi. Zawiera propozycje, które są niezwykle cenną pomocą w kształtowaniu zgodnych relacji w przedszkolu, świetlicy i szkole. Podpowiada, jak dzięki różnorodnym zabawom i ćwiczeniom uczyć dzieci lepszego rozumienia siebie, konstruktywnego podejścia do swojej złości i sprawiedliwego rozwiązywania sporów.

23. Żyć w radości: ćwiczenia zapobiegające agresji, wzmacniające psychikę dziecka / Red. Barbara Bleja – Sosna .- Toruń: Wydaw. BEA Książki Edukacyjne, 2007
sygn. 96 119P

Książka zawiera program, plan pracy, przykłady ćwiczeń i zajęć z dziećmi oraz scenariusze spotkań z rodzicami.
Proste i łatwe ćwiczenia wpłyną na przyjazny wzajemny kontakt dorosłych z dziećmi. Rozumienie swoich uczuć, nastrojów, przekonań prowadzi dzieci i dorosłych do życia w radości
.

24. Żyć w zgodzie: zabawy zapobiegające agresji, wzmacniające psychikę dziecka / Joanna Domagała .- Toruń: Wydaw. BEA Książki Edukacyjne, 2006
sygn. 96 118P

Treści proponowane przez autorki można realizować na zajęciach lekcyjnych w formie ćwiczeń i zabaw śródlekcyjnych w sytuacjach pojawienia się problemu, bądź jako działania na zajęciach dodatkowych.
Opracowanie zawiera program, plan pracy, przykładowe ćwiczenia, scenariusze spotkań z rodzicami.
Książka otrzymała nagrodę EDUKACJA XXI podczas krajowych targów książki edukacyjnej w Warszawie w 2007 roku, w kategorii książki pomocnicze dla nauczycieli.

 

Artykuły:

I. Programy, diagnoza, terapia

1. Agresja dziecięca i sposoby jej przezwyciężania / Danuta Koleśniak // Język Polski w
Gimnazjum .- 2001/2002, nr 3, s. 91 – 96
2. Agresja i przemoc w szkole; przyczyny oraz sposoby przeciwdziałania (cz. I) /
Ireneusz Siudem // Gazeta Szkolna .- 2005, nr 12/13, s. 35
3. Agresja i przemoc w szkole; przyczyny oraz sposoby przeciwdziałania (cz. II) /
Ireneusz Siudem // Gazeta Szkolna .- 2005, nr 14, s. 26
4. Agresja i przemoc w szkole; przyczyny oraz sposoby przeciwdziałania (cz. III)
/Ireneusz Siudem // Gazeta Szkolna .- 2005, nr 15, s. 26
5. Agresja i sposoby jej redukowania. Pedagogizacja rodziców / Małgorzata Szczygielska // Wszystko dla Szkoły .- 2003, nr 9, s. 1 – 3
6. Agresja, konflikt, nierówności i normy w klasie szkolnej / Artur Pokropek // Dyrektor Szkoły. – 2007, nr 7, s. 36 – 39
7. Agresja – przyczyny powstawania, możliwe środki przeciwdziałania / Ewa Masłowska // Problemy Narkomanii .- 2007, nr 1, s. 63 – 67
8. Bezpieczna szkoła / Przemysław Piotrowski, Małgorzata Wysocka – Pleczyk // Psychologia w Szkole .- 2005, nr 2, s. 63 – 70
9. Bullyng – przemoc szkolna. Rozpoznanie i zapobieganie / Maciej Macko // Edukacja .- 2003, nr 3, s. 80 – 88
10. Co zrobić, kiedy w szkole pojawi się problem narkotyków, przemocy itp. / Elżbieta Wylegała – Wolińska // Edukacja dla Bezpieczeństwa .- 2001, nr 3, s. 32 – 36
11. Czy można cos zrobić, by kłótnia skończyła się pomyślnie? Mieczysław Wojciechowski // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. – 1999, nr 2, s. 33 – 35
12. Czas najwyższy, aby zająć się szkolną agresją / Magdalena Mytnik // Gazeta Szkolna .- 2006, nr 1, s. 5, 9
13. Debata wokół wartości jako odpowiedź na agresję i przemoc wśród młodzieży (projekt metodyczny zajęć)/ Iwona Morawska // Wychowanie na co dzień .- 2006, nr 1/2, s. /I-IV/ wkładka
14. Decyzja należy do ciebie… Propozycja programu profilaktycznego ?Stop przemocy i uzależnieniom” / Dorota Głośnicka // Nowa Szkoła .- 2002, nr 9, s. 23 – 25
15. Diagnoza i rozumienie agresji: trudności i wskazówki / Anna Karłyk – Ćwik // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. – 2008, nr 1, s. 5 – 13
16. Dręczenie wzajemne uczniów – program naprawczy / Mirosław Wojciechowski // Ruch Pedagogiczny .- 1999, nr 1/2, s. 79 – 90
17. Dziecko agresywne – sposoby postępowania / Anna Domagała // Opieka Wychowanie Terapia .- 1990, nr 3/4, s. 51 – 56
18. Dziecko pięcio- i sześcioletnie w sytuacjach konfliktu z rówieśnikami – relacja z badań / Małgorzata Cywińska // Kwartalnik Pedagogiczny. – 1996, nr 1, s. 119 – 131
19. Emocjonalne odpowiedzi młodzieży na zachowania dewiacyjne rówieśników / Tadeusz Kluz // Wychowanie na co dzień. – 2004, nr 1/2, s. 8 – 13
20. Fala w szkołach. Zwalczać czy cywilizować? / Włodzisław Kuzitowicz// Gazeta Szkolna .- 2007, nr 31/32, s. 5, 14, 19
21. FAUSTLOS – program przeciw agresji / Izabella Łukasik // Edukacja i Dialog .- 1998, nr 1, s. 38 – 42
22. Gimnazja walczą z agresją / Piotr Kowalczuk // Przegląd Oświatowy .- 2004, nr 2, s. 4 – 6
23. Gminne programy przeciwdziałania niedostosowaniu społecznemu i przestępczości wśród młodzieży / Janusz Kostynowicz, Krystyna Majewska – Brzyska, Stanisław Orłowski // Problemy Poradnictwa Psychologiczno-Pedagogicznego.- 2002, nr 1/2, s. 88 – 122
24. Jak chronić uczniów przed przemocą? / Katarzyna Sawicka // Remedium .- 2007, nr 2/3, s. 18 – 21
25. Jak powstrzymać przemoc rówieśniczą w szkołach / Mirosław Wojciechowski // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze.- 2002, nr 2, s. 56 – 59
26. Jak przeciwdziałać agresji? / Dorota Lubaszka, Agata Skibińska // Życie Szkoły.- 2002, nr 10, s. 615 – 618
27. Jak przeciwdziałać przemocy / Mirosław Dworakowski // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze .- 2000, nr 3, s. 32 – 34
28. Jak przemóc szkolna przemoc/ Jakub Kołodziejczyk // Psychologia w Szkole .- 2005, nr 2, s. 53 – 62
29. Jak radzić sobie z agresywnymi zachowaniami przedszkolaka? Studium przypadku 5-letniego Olka / Krystyna Zielińska // Wychowanie w Przedszkolu .- 2007, nr 9, s. 62 – 64
30. Jak rozmawiać z rodzicami agresywnego ucznia / Anna Maturzewska – Grzegorczyk, Kamila Stachanowska // Psychologia w Szkole .- 2006, nr 3, s. 101 – 103
31. Jak sobie radzić z przemocą i agresją na etapie wczesnej edukacji dziecka?/ Irena Stańczak // Nauczanie Początkowe. – 2007/2008, nr 3, s. 63 – 68
32. Jak sobie radzić z zachowaniami agresywnymi / Małgorzata Gontarek // Psychologia w Szkole .- 2004, nr 3, s. 29 – 39
33. Konflikty interpersonalne dzieci w okresie późnego dzieciństwa / Małgorzata Cywińska // Kwartalnik Pedagogiczny. – 2005, nr 1, s. 173 – 185
34. Konflikty interpersonalne dzieci w późniejszej fazie wieku przedszkolnego / Małgorzata Cywińska // Nauczyciel i szkoła. – 2003, nr 3/4, s. 194 – 202
35. Konflikty miedzy nauczycielami a agresywność uczniów / Wiesław Sikorski // Edukacja i Dialog. – 2000, nr 5, s. 49 – 55
36. Mobbing w szkole / Małgorzata Przybysz – Zaremba // Niebieska Linia. – 2008, nr 1, s. 18 – 21
37. Nauczyciel wobec zjawiska agresji w szkole / Halina Sowińska // Studia Edukacyjne. – 2000, nr 5, s. 175 – 186
38. Nie ma magicznych recept przeciw przemocy / Lidia Chylewska – Barakat, Mouta Barakat // Edukacja i Dialog.- 2001, nr 3, s. 51 – 58
39. O przemocy szkolnej bez konieczności jej powstrzymywania / Mirosław Wojciechowski // Ruch Pedagogiczny .- 2002, nr 5/6, s. 82 – 90
40. Porozumienie Bez Przemocy / Marshall Rosenberg // Psychologia w Szkole .- 2007, nr 1, s. 15 – 28
41. Postawy uczniów wobec agresji nauczyciela / Maria Dąbrowska – Bąk // Studia Edukacyjne. – 1995, nr 1, s. 163 – 176
42. Poszukiwanie potencjału integracyjnego w konfliktach szkolnych / Tomasz Zimny // Wychowanie na co dzień. – 2004, nr 7/8, s. 20 – 23
43. Pożytki płynące z… konfliktów / Sławomir Pruszkowski // Psychologia w Szkole. – 2007, nr 2, s. 121 – 130
44. Program ?Jak radzić sobie z agresją” / Iwona Dykier // W naszej szkole .- 2005, nr 1, s. 18 – 25
45. Program ochrony przed przemocą / Bożena Gwizdek // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze.- 2002, nr 9, s. 23 – 30
46. Program profilaktyczny dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej przejawiających zaburzenia w zachowaniu / Agnieszka Goluch, Aneta Trojanowska // Opieka Wychowanie Terapia.- 2003, nr 3, s. 15 – 19
47. Program profilaktyczno-edukacyjny jako próba przeciwdziałania przemocy w szkole / Urszula Moszczyńska, Maciej Pałyska, Joanna Raduj // Opieka Wychowanie Terapia.- 2003, nr 1, s. 20 – 26
48. Program przeciwdziałania przemocy / Renata Buss // Problemy Narkomanii.- 2004, nr 4, s. 83 – 93
49. Program psychoedukacyjny dla młodzieży pt. ?Przemoc to Niemoc” / Alicja Dopierała, Alina Kontarska, Aldona Żejmo // Drama.- 2001, nr 40, s. 10 – 22
50. Program START. Systemowa profilaktyka agresji w śródmiejskich szkołach podstawowych i gimnazjach Warszawy / Jacek Morawski, Ewa Morawska // Problemy Alkoholizmu.- 2006, nr 1, s. 21 – 26
51. Programy profilaktyczne a zmiany w zachowaniu społecznym uczniów / Maria Łukawska // Nowa Szkoła.- 2006, nr 1, s. 52 – 58
52. Przeciwdziałanie niedostosowaniu społecznemu, agresji i przemocy wśród dzieci i młodzieży / Aleksander Tynelski // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze.- 2005, nr 3, s. 9 – 15
53. Przejawy agresywnych zachowań wśród dorosłych i dzieci. Przykłady zabaw i ćwiczeń integracyjnych / Iwona Hanna Dąbrowska // Wszystko dla Szkoły.- 2001, nr 9, s. 17 – 18
54. Przezwyciężanie złości i agresji u dzieci poprzez zabawę / Dorota Bajan // Wszystko dla Szkoły.- 2003, nr 9, s. 5 – 6
55. Przyjaźń i konflikty / Małgorzata Cywińska // Życie Szkoły. – 2005, nr 1, s. 4 – 9
56. Rola muzykoterapii w pracy z dziećmi agresywnymi w wieku 9 – 11 lat / Diana Gulińska – Grzeluszka // Wychowanie Muzyczne w Szkole.- 2004, nr 1, s. 13 – 18
57. Rola nauczyciela w rozwiązywaniu konfliktów między uczniami / Jan Łysek // Nauczyciel i Szkoła. – 1999, nr 2, s. 69 – 78
58. Rozwiązywanie konfliktów w klasie / Maria Gawryś // Edukacja i Dialog. – 2002, nr 8, s. 35 – 39
59. Rozwiązywanie problemu agresji w klasie / Jolanta Burian // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze .- 2003, nr 1, s. 35 – 37
60. Rozwiązywanie problemu zaburzonych relacji między uczniami / Elżbieta Zarzycka // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. – 2001, nr 9, s. 23 – 28
61. Socjoekologiczny model redukcji przemocy w szkole / Krzysztof A. Wojcieszek // Świat Problemów.- 2007, nr 9, s.28 – 31
62. ?SOS” dla dziecka agresywnego / Maria Witkowska // Nauczyciel i Szkoła.- 2004, nr 1/2, s. 338 – 343
63. Sposoby na szkolnych brutali / Aneta Paszkiewicz // Psychologia w Szkole.- 2005, nr 3, s. 59 – 68
64. Sposób na przemoc w szkole / Mirosław Wojciechowski // Ruch Pedagogiczny.- 2000, nr 3/4, s. 117 – 122
65. Strategie redukcji agresji w szkole / Lidia Chylewska – Barakat, Mouta Barakat // Edukacja i Dialog.- 2000, nr 5, s.35 – 39
66. Szkolny program przeciwdziałania agresji i przemocy / Jakub Kołodziejczyk // Psychologia w Szkole.- 2007, nr 1, s. 109 – 116
67. ?Szkoła bez przemocy”? /Krzysztof Wiatr // Nowa Polszczyzna .- 2007, nr 2, s. 26 – 29
68. Środowisko rodzinne dzieci a ich zachowania w konfliktach z rówieśnikami / Małgorzata Cywińska // Opieka Wychowanie Terapia. – 1999, nr 4, s. 15 – 19
69. Środowiskowe programy profilaktyczno-wychowawcze dla młodzieży gimnazjalnej / Anna Braunek // Problemy Poradnictwa Psychologiczno-Pedagogicznego .- 2000, nr 2, s. 58 – 95
70. Trening Kompetencji Społecznych – strategia redukcji lęku i agresji u dzieci w wieku szkolnym / Natalia Bleiker // Problemy Poradnictwa Psychologiczno-Pedagogicznego .- 2002, nr 1/2, s. 43 – 51
71. Trening rozwiązywania konfliktów / Renata Rozmus // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. – 1996, nr 4, s. 24 – 27
72. Trening zastępowania agresji / Iwona Miśkiewicz, Stanisława Rysz // Gazeta Szkolna.- 2002, nr 1/2, s. 13
73. Trening Zastępowania Agresji / Jacek Morawski // Problemy Alkoholizmu .- 2001, nr 4, s. 23 – 28
74. Trening Zastępowania Agresji (cz. 1) / Ewa Joanna Morawska, Jacek Morawski // Psychologia w Szkole.- 2006, nr 1, s. 29 – 36
75. Trening Zastępowania Agresji (cz.2) / Ewa Joanna Morawska, Jacek Morawski // Psychologia w Szkole.- 2006, nr 2, s. 83 – 90
76. Trening Zastępowania Agresji (cz.3) / Ewa Joanna Morawska, Jacek Morawski // Psychologia w Szkole.- 2006, nr 3, s. 105 – 109
77. Trening Zastępowania Agresji (cz.4) / Ewa Joanna Morawska, Jacek Morawski // Psychologia w Szkole.- 2006, nr 4, s. 95 – 104
78. Trudne sytuacje – rozwiązywanie konfliktów na zajęciach z dziećmi / Renata Śleboda, Magdalena Król – Zielińska // Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne. – 2008, nr 1, s. 32 – 35
79. Twórcze rozwiązywanie konfliktów między nauczycielem a uczniem / Iwona Tyrna – Łoj // Chowanna. – 1999, T. 1/ 2, s. 8 – 23
80. Uczenie rozumienia i rozwiązywania konfliktów / Anna Ośmiałowska // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. – 2000, nr 2, s. 11 – 14 [wkładka]
81. Umiejętności interpersonalne jako element profilaktyki agresji / Maria Kazimierczak // Problemy Poradnictwa Psychologiczno – Pedagogicznego.- 1998, nr 2, s. 51 – 54
82. W poszukiwaniu źródeł męskiej agresji. Jak jej przeciwdziałać? / Małgorzata Skwarek // Praca Socjalna.- 2005, nr 4, s. 28 – 41
83. Wojownicza młodzież / Karolina Kuryś // Edukacja i Dialog. – 2001, nr 3, s. 28 – 33
84. Wpływ wiedzy psychologicznej i pedagogicznej na spostrzeganie sytuacji przemocy szkolnej i sposoby jej działania / Joanna Różańska – Kowal // Ruch Pedagogiczny.- 2003, nr 1/2, s. 59 – 73
85. Współpraca rodziny ze szkołą w zakresie przeciwdziałania agresji młodzieży/ Jerzy Nowocień // Kultura Fizyczna.- 2007, nr 9/10, s. 6 – 13
86. Wzory zachowań nauczycieli na zjawisko przemocy wobec dzieci / Jan M. Stanik // Chowanna .- 2000, T. 1, s. 7 – 20
87. Zabawy ruchowe jako narzędzie diagnozowania agresywności / Roman Maciej Kalina // Kultura Fizyczna .- 1996, nr 3/4, s. 19 – 24
88. Zachowania agresywne w opiniach młodzieży / Jerzy Stępień // Kultura i Edukacja. – 1999, nr 2/3, s. 124 – 133
89. Zarządzanie czasem a agresja w szkole / Piotr Zimolak // Dyrektor Szkoły. – 2008, nr 1, s. 37 – 39
90. Zmniejszenie agresywnych zachowań i zmiana postawy ucznia w stosunku do rówieśników, dorosłych i środowiska / Grażyna Skowronek // Szkoła Specjalna.- 2004, nr 5, s. 347 – 355
91. Znaczenie konfliktów w życiu dzieci w młodszym wieku szkolnym / Małgorzata Cywińska // Studia Edukacyjne. – 2004, nr 6, s. 177 – 188
92. Znaleźć ujście dla agresji / Marta Jeżewska // Edukacja i Dialog.- 2006, nr 1, s.26 – 28

II. Scenariusze zajęć, propozycje metodyczne

1. Agresja i sposoby radzenia sobie z nią. Konspekt lekcji wychowawczej / Dorota Fryc – Piętak // Wychowawca. – 1996, nr 3, s. 18
2. Co mną rządzi? Rozpoznajemy uczucia swoje i innych. Scenariusz godziny wychowawczej w klasie VI / Marta Pilch // Biblioteka w Szkole. – 2007, nr 1, s. 13
3. Czy można wyrwać się z zaklętego kręgu przemocy? Scenariusz lekcji wychowawczej dla klas ponadgimnazjalnych / Elżbieta Tyniecka // Zeszyty Szkolne. – 2006, nr 1, s. 137 – 141
4. Debata wokół wartości jako odpowiedź na agresję i przemoc wśród młodzieży. Projekt metodyczny zajęć / Iwona Morawska // Wszystko dla Szkoły. – 2006, nr 9, s. 17 – 19
5. Dlaczego zachowujemy się agresywnie: scenariusz lekcji wychowawczej dla gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej / Jolanta Białek // Psychologia w Szkole. – 2006, nr 1, s. 139 – 141
6. Drama – przeciw agresji o przemocy / Alicja Pruszkowska. W: Drama [online]. 2007 nr 53.[dostęp: 15 stycznia 2008]. Dostępny w WWW:
http.drama.edu.pl/DRAMA_53.pdf
7. Jak bronić siebie i nie ranić innych – asertywność. Scenariusz zajęć dla gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych // Agnieszka Łopata // Wychowawca. – 2006, nr 4, s. 26
8. Jak nawiązać kontakt z wychowankiem / Hanna Rylke // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. – 1994, nr 8, s. 22 – 26
9. Jak pokonać agresję? / Elżbieta Leszczyńska // Życie Szkoły. – 2001, nr 8, s. 460 – 464
10. Jak pokonać agresję? Scenariusz warsztatów dla rodziców uczniów klas I – III sp / Lucyna Tomczyk // Wychowawca .- 2003, nr 3, s. 24 – 25
11. Jak porozumiewać się z innymi – komunikaty ?ja”. Scenariusz lekcji wychowawczej dla gimnazjum / Jolanta Białek // Psychologia w Szkole. – 2005, nr 2, s. 127 – 130
12. Jak porozumiewać się z ludźmi – słuchamy innych / Magdalena Sakowska // Psychologia w Szkole. – 2005, nr 4, s. 143 – 144
13. Jestem współtwórcą atmosfery w klasie. Scenariusz lekcji wychowawczej w gimnazjum / Wioletta Rafałowicz // Między nami polonistami. – 2006, nr 2, s. 35
14. Komunikacja międzyludzka – scenariusz zajęć dla gimnazjum / Luiza Barylski // Wszystko dla Szkoły. – 2003, nr 2, s. 17
15. Nie będę cię krzywdzić! Scenariusz lekcji wychowawczej dla uczniów klas V-VI / Aneta Wilczyńska // Wychowawca. – 2007, nr 2, s. 26 – 27
16. ?O burzy w przyrodzie, człowieku i między ludźmi”. Scenariusz zajęć wychowawczych / Jan Tatarowicz // Drama. – 2001, nr 37, s. 16 – 18
17. Przedszkolne zabawy przeciwko agresji / Elżbieta Bocheńska // Edukacja i Dialog.- 2002, nr 3, s. 38 – 42
18. Sąd nad agresją i przemocą (scenariusz lekcji wychowawczej w gimnazjum) / Tomasz Majchrzak // Wszystko dla Szkoły. – 2007, nr 6, s. 3 – 5
19. Scenariusz zajęć teatralno-edukacyjnych: Ulica, podwórko, szkoła… Przemoc wśród młodzieży / Daniel Banaczek // Drama. – 2000, nr 36, s. 13 – 17
20. Sięgaj po to czego chcesz, nie raniąc innych: konspekt lekcji wychowawczej dla klasy II gimnazjum / Bożena Jaworska // Wszystko dla Szkoły. – 2003, nr 11, s. 16 – 17
21. Sytuacje trudne i ja: propozycja zajęć wychowawczych / Katarzyna Depczyńska // Wszystko dla Szkoły. – 2002, nr 4, s. 16 – 17
22. To trudne… cykl zajęć wychowawczych związanych z agresją (dla gimnazjum) / Teresa Słowikowska // Nowa Szkoła. – 2005, nr 8, s. 14 – 16
23. W królestwie dobrej wróżki – zabawy zapobiegające agresji / Anna Werońska // Wychowanie w Przedszkolu.- 2001, nr 10, s. 600 – 601
24. Warsztaty na złagodzenie agresji / Aleksandra Wodzińska // Psychologia w Szkole.- 2006, nr 2, s. 91 – 94
25. Zabawy przeciwko agresji w przedszkolu / Elżbieta Bocheńska // Wychowanie na co dzień.- 2003, nr 12, s.[IV-VIII] wkładka
26. Zajęcia na temat zapobiegania agresji / Wioletta Bednarz, Anna Zygucka // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze .- 2003, nr 5, s. 33 – 35
27. ?Z nami zgoda”, czyli jak rozwiązywać konflikty: scenariusz lekcji jezyka polskiego dla klasy I gimnazjum / Katarzyna Salska – Kopeć // Wszystko dla Szkoły. – 2003, nr 11, s. 1 – 2

Zbiory audiowizualne:

1. Asertywność / scen. Maria Król – Pijewska. – 1995. – (2x 120`); poradnik. – 52 s. 193: Asertywność i ty : Jak mówić ?nie”? : Jak nie bać się krytyki? : Jak bezpiecznie gniewać się i złościć? : Obrona przed agresją. – (Powszechna Wideoteka Edukacyjna / MEN; Kas. 1 – 2
sygn. F. 0190/1
2. Lekcje wychowawcze na DVD / aut. Ewa Ćwikła, Marlena Woźniak. – Poznań: ?Forum”, 2007. – DVD + materiały tow. Stop agresji fizycznej. – Film + scen. – 56 s.
sygn. CD 1222
3. Lekcje wychowawcze na DVD / aut. Ewa Ćwikła, Marlena Woźniak. – Poznań: ?Forum”, 2007. – DVD + materiały tow. Stop agresji psychicznej. – Film + scen. 58 s.
sygn. CD 1221
4. Przemoc i agresja : jak się im przeciwstawić / konsultacja Adam Frączek. – 1 kas. wiz.(41`). – Program dla młodzieży, wychowawców oraz rodziców / Wydaw. Naukowe PWN sygn. F. 0488
5. Przemoc wobec dzieci / Jerzy Mellibruda. – Warszawa: Inst. Psychologii Zdrowia, 2001. – 3 kas. wiz. ; 22 cm. – Cz. 1: Historia. – 1 kas. wiz. – Cz. 2: Źródła. – 1 kas. wiz. – Cz.3: Rozpoznawanie i przeciwdziałanie przemocy. – 1 kas. wiz.
sygn. F.674 – 676
6. Przemoc i media : film dokumentalny / scen. i reż. Grzegorz Górny, Rafał Smoczyński. – Warszawa: prod. Stowarzyszenie Kulturalne Fronda, 1998. – 1 kas. wiz. (45`)
sygn. F. 0550
7. Włącz się do gry : aud. telewizyjna dla gimnazjalistów i nauczycieli: Problemy emocjonalne wieku dojrzewania ; Fakty i mity o narkotykach : Uzależnienia : Anoreksja i bulimia : Przemoc psychiczna : Przemoc seksualna : Uzależnienie od komputera / scen. Anna Urbańska. – Warszawa: prod. Telewizja Polska SA ; na zlecenie MENiS, 2003. – 1 kas. wiz. (140`): VHS sygn. F 624/1,
F 626/ 1, F. 0646
8. Włącz się do gry… Rodzice: aud. telewizyjna dla rodziców i nauczycieli: Kształtowanie systemu wartości: Ambicje rodziców: Przemoc: Kary i nagrody : Postawy rodziców : Samotna matka : Samotny ojciec / scen. Anna Urbańska. – Warszawa: prod. Telewizja Polska SA ; na zlec. MENiS, 2003. – 1 kas. wiz. (140`)
sygn. F 627/2F.630/2, F. 0647

Adresy internetowe:

http://www.agresja.za.pl/  - Jak zrozumieć przyczyny agresji u dziecka, jak im skutecznie przeciwdziałać – porady dla rodziców.

http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty2/0073/roz09.pdf – Artykuł Barbary Pileckiej ?Agresja jako zjawisko psychologiczne”.

http://www.vulcan.edu.pl/uczyclepiej/archiwum/2002/15/agresja.html  - Artykuł Krystyny Barnaś ?Agresja czy przemoc?”

http://www.emedycyna.info/agresja  - czym jest agresja? co ją wywołuje? jakie czynniki wzmagają agresję a jakie ją zmniejszają?

www.sp1nsol.zgora.pl/prezentacje_n/agresja.ppt  - prezentacja multimedialna na temat agresji

http://www.psycholog.alleluja.pl/tekst.php?numer=472  - Spirala przemocy i agresji w szkole- artykuł Małgorzaty Warzechy i Grażyny Zieńko

http://www.vulcan.edu.pl/uczyclepiej/archiwum/2002/15/agresja_w_szkole.html  - Agresja w szkole jako przejaw patologii instytucji – artykuł Andrzeja Czerkawskiego

http://www.wychowawca.pl/miesiecznik/03-123/01.htm – aspekty psychologiczne agresji, artykuł Łucji Bożek

http://www.pismo.niebieskalinia.pl/index.php?id=267  - między spójnością w rodzinie i agresją – artykuł Grażyny Mendeckiej

http://www.womczest.edu.pl/rodn/konkurs/bezpieczny2/200410_10.doc  - scenariusze lekcji dotyczących zjawiska agresji autorstwa Anny Jaroch i Anny Kopeć

http://szkolnictwo.pl/index.php?id=PU1466  - przyczyny i objawy zachowań agresywnych – sposoby wyciszania agresji. Scenariusz szkolenia rady pedagogicznej pt. ?Jak radzić sobie z agresją i co to jest agresja”

http://wfo.wrzesniainfo.com/modules.php/x/name/Sections/sop/viewarticle/artid/172.html – strona Wrzesińskiego Forum Oświatowego, scenariusze lekcji ?Co to jest złość i jak sobie z nią radzić”, ?Agresja – zjawisko powszechne”, ?Przemoc fizyczna i psychiczna w życiu szkolnym” , w formacie PDF.

http://kultbezp.ciop.pl/P_O_Z_I_O_M_3/pdfy/gim_m3_L04.pdf  - scenariusz lekcji wychowawczej ?Nie stresuj się, czyli stres, agresja, przemoc jako zagrożenia naszego zdrowia i życia”.

http://www.profesor.pl/materialy_kat.phpa=Lekcja+wychowawcza&jakie=m&dla=n&z=Scenariusze – portal edukacyjny, zawierający autorskie lekcje na godziny wychowawcze. Materiały do pobrania po zalogowaniu.

http://www.bib.edu.pl/przemoc2.html  - Serwis informacyjny ?Biblioteka Pedagogiczna’ a w nim zestawienia bibliograficzne na temat przemocy.

Opracowanie:
Magdalena Gutowska
(kwiecień 2008)

pixelstats trackingpixel
komentarze: zamknięte Tagi: , ,

Komentowanie wyłączone.