cze 11

Strach przed poezją

Kategoria: Scenariusze zajęć

Strach przed poezją. Scenariusz lekcji dla uczniów klasy VI wraz z załącznikami.

Czas: 2 godziny lekcyjne

Cele: Kształtowanie postawy aktywnego odbiorcy, dostrzegającego wartości artystyczne w utworach literackich, rozwijanie wrażliwości, wyobraźni

Cele operacyjne:

Uczeń umie czytać wiersz ze zrozumieniem, potrafi samodzielnie sformułować osobiste refleksje, umie dociekać sensu wiersza, plastycznie odzwierciedla sens wiersza

Metoda: samodzielna praca uczniów, dyskusja, zagadki komputerowe w programie Hot Potatoeos , słuchanie nagrania z Internetu wiersza Wisławy Szymborskiej w wykonaniu poetki.

Tok lekcji:

1. Powitanie uczniów

2. Rozmowa nauczyciela z uczniami na temat : co można lubić? Prosi by uczniowie dopisali na przygotowanych kartkach do frazy ?lubi się? swoje dokończenie. Uczniowie po chwili odczytują swoje dopowiedzi.

3. Nauczyciel pyta:

  •  Czy lubicie czytać poezję? Czy poezja to coś podobnego do przedmiotu, przyzwyczajeń, komplementów, kolorów?
  •  Do czego potrzebna jest poezja? Czy w ogóle jest potrzebna? Po co ludzie czytają poezję?
  •  Jaką rolę w poezji gra wyobraźnia?
  •  W jakim wieku są czytelnicy poezji?

Nauczyciel cytuje fragment powieści i filmu ?Stowarzyszenie Umarłych Poetów?:

Zdradzę wam tajemnicę:

nie czytamy poezji dlatego, że jest ładna.

Czytamy ją, bo należymy do gatunku ludzkiego

a człowiek ma uczucia.

Medycyna, prawo, finanse czy technika

to wspaniałe dziedziny,

ale żyjemy dla poezji, piękna, miłości.

Nauczyciel z uczniami odpowiada na poszczególne pytania.

  •  Poezję ludzie czytają po to, aby szukać wiedzy o sobie: próbować odpowiedzieć na pytanie: kim jestem? Dokąd idę? Czego pragnę? Aby szukać swego miejsca na ziemi.
  •  Każdy z nas odczytuje dzieło na nowo. Czytanie to moja rozmowa intymna z autorem.
  •  Czytanie i tworzenie poezji wynika z tęsknoty : (pytanie do uczniów: czego dotyczy tęsknota?)
  •  za pięknem
  •  za dobrem
  •  za miłością
  •  za szczęściem.

Żeby tworzyć i odczytywać poezję trzeba odrzucić maski, być szczerym wobec siebie. Żeby starać się odczytać wiersz trzeba nazwać swoje WRAŻENIA, ODCZUCIA, PRZEMYŚLENIA, REFLEKSJE.

Nauczyciel odczytuje ze słownika wyjaśnienie wyrazu ?Poezja? ze słownika ,: ?Dziedzina twórczości literackiej, obejmująca utwory pisane wierszem?, ?poetycki, romantyczny nastrój?)

4. Nauczyciel czyta wiersz Wisławy Szymborskiej ?Niektórzy lubią poezję? lub też odtwarza go Internetu w wykonaniu autorki. Prosi uczniów, by wsłuchali się w jego treść i sens. Następnie rozdaje kartki z wierszem uczniom, którzy mają zorganizować się w kilkuosobowe grupy.

5. Nauczyciel prosi uczniów o sformułowanie pytań, na które odpowiedzi wyjaśnią sens i znaczenie wiersza:

Ujmij refleksje, które nasuwa Ci wiersz ? w formie pytań. Pytania te nie powinny zmierzać do szczegółowej analizy wiersza, lecz sugerować tylko to, co ogólne .

Uczniowie podają swoje pytania, a nauczyciel i uczniowie zapisują je na tablicy.

  •  Czy wszyscy lubią słuchać lub czytać poezję? [tylko niektórzy]
  •  W jakim stopniu poezja jest popularna u czytelników spośród różnych gatunków literackich? [w małym stopniu]
  •  Jaki procent miłośników poezji widzi autorka? [dwie osoby na tysiąc]
  •  Poezja to jedna z wielu rzeczy, którą lubią ludzie. Czy można lubić coś, co nie da się do końca nazwać, określić? W przeciwieństwie do uczuć, przedmiotów, kolorów?
  •  Czy poeta musi wiedzieć jak tworzy się wiersz, z czego jest zbudowany? [Autorka nie chce znać definicji poezji i zasad jej tworzenie i jest z tego bardzo zadowolona.]
  •  Dlaczego autorka nie chce znać wyjaśnienia pojęcia ?poezja??

 

Nauczyciel wraca do znaczenia wyrazu ?poezja?. Wyjaśnia uczniom rodzaje (odmiany) poezji – liryki:

- liryka patriotyczna

- liryka religijna

- liryka refleksyjno-filozoficzna

- liryka miłosna

- liryka o poezji i poetach (autotematyczna)

6. Praca nad kolejnym wierszem ? tym razem wierszem Zbigniewa Herberta ?Pudełko zwane wyobraźnią?. Nauczyciel odczytuje wiersz. Następnie wiersz czyta jeden z uczniów lub/ i jedna z uczennic. Uczniowie otrzymują materiały do rysowania i plastycznie wyrażają swój odbiór wiersza. Prace zostają zebrane i później wystawione do obejrzenia na tablicach wystawowych.

Nauczyciel rozmawia z uczniami dlaczego właśnie tak odebrali, zinterpretowali wiersz poety.

Zwraca uczniom uwagę, na to, że my, odbiorcy widzimy oczami wyobraźni, a poeta działa wierszem na naszą wyobraźnię. Aby sobie wyobrazić coś musimy otworzyć to pudełko zwane wyobraźnią. [Poeta jako czarodziej, zaklęcia ? słowa: zastukaj, zaświstaj, chrząknij, zamknij oczy].

Nauczyciel mówi o znaczeniu symboli w wierszach, o tym, że poezja to nie tylko słowa, ale i znaki treści ukrytych, wieloznacznych. To także znaki pochodzące z mitów, tradycji symboli biblijnych i religijnych. Wiersz Herberta to pochwała cechy zwanej wyobraźnią. Dzięki niej poeci mogą tworzyć wiersze.

7. Nauczyciel pyta uczniów: Gdzie można poczytać (posłuchać) poezję? Uczniowie odpowiadają:

  •  Internet,
  •  radio (jaki program?)
  •  prasa (jaka? Kiedy ostatnio czytali w jakiej prasie wiersz?) w gazetach, czasopismach ,
  •  tomiki wierszy poetów,
  •  park
  •  pociąg
  •  autobus.

8. Zaproszenie do obejrzenia wystawy fotogramów oraz książek i zbiorów specjalnych na temat poezji. Zaprasza do znalezienia w czasopiśmie Victor Gimnazjalista strony poświęconej twórczości poetyckiej młodych czytelników gazety.

9. Zaproszenie do komputerów ICIM celem rozwiązywania przez uczniów zadań na temat poezji i poetów. Zadania w programie Hot Potatoes przygotowane przez nauczyciela w plikach: Dopasuj, Krzyżówka, Luki. (ok. 15 minut).

10. Nauczyciel rozdaje uczniom wcześniej przygotowane przez siebie broszurki z wybranymi wierszami poetów oraz młodych twórców wierszy. Dziękuje za wspólnie spędzony czas. Prosi o wypełnienie przez uczniów kartek z ewaluacją (buźki).

Bibliografia:

1. Bortnowski S. Scenariusze półwariackie : czyli poezja współczesna w szkole, Warszawa 1997

2. Bortnowski S., Jak uczyć poezji. Wyd. 2, Warszawa 1998

3. Bieńkowski Z., Ćwierć wieku intymności : szkice o poezji i nie poezji, Warszawa 1993

4. Kram J., Rozmowy o poezji współczesnej, Warszawa 1977

5. Bukowska E., Po co poezja?…aby zrozumieć siebie, aby zrozumieć, co w życiu jest ważne?Język Polski w Gimnazjum 2010/2011, nr 3

 

Załącznik 1. Scenariusz wystawy zbiorów do lekcji o poezji

1. Biała A., Literatura i malarstwo, Warszawa 2010 (sygn. 103297 P)

2. Biała A., Literatura i muzyka, Warszawa 2011 (sygn. 104168 P)

3. Białoszewski M., Moja świadomość tańczy, Warszawa 1989

4. Kofta J., Wiersze, Toruń 1994

5. Konopnicka M., Wiersze wybrane, Warszawa, 1986

6. Od Kochanowskiego do Szymborskiej : antologia poezji polskiej, Warszawa 1997 (sygn. 80864)

7. Szymborska W., Koniec i początek, Poznań 1996

8. Wiersz twój przyjaciel, Warszawa 1988

9. Twardowski J., Wiersze wybrane, Warszawa 1994

10. Matuszewski R., Poezja polska 1939-1991 : antologia, Warszawa 1994 (sygn. 77629)

11. Victor Gimnazjalista 2012 nr 4,nr 5:s.28 lub 22 – rubryka Śliwki w kompocie [wiersze młodych autorów]

12. Spotkania z literaturą Cz. III, [1 kas.wiz.], Łódź 2008 [Czesław Miłosz : Wiara, nadzieja, miłość, (sygn. F. 0270/1)

13. Herbert : obywatel poeta, 1 dysk opt. [dvd], Łódź 2008 (sygn.. CD 1658)

14. Podróż Pana Cogito. Zbigniew Herbert + Józef Świder, (sygn. CD 1848)

15. Słowa ? Karol Wojtyła. Śpiewają Stanisław Sojka i Marek Torzewski, 1 dysk opt. (CD-ROM) (sygn. CD. 0747)

16. XX lat Zeszytów Literackich [wiersze Zbigniewa Herberta, Czesława Miłosza i innych] (CD. 0751)

17. Pamiętajcie o ogrodach, piosenka Jonasza Kofty i inne (sygn. CD 1806)

18. Agnieszka Osiecka : Kobiety mojego życia. Cz. 2 (sygn.. CD 1421/2)

 

Załącznik 2. Wystawa fotogramów poetów oraz tablice z hasłami dotyczącymi poezji

1. Wisława Szymborska, (portret Biblioteka w Szkole 2000) (sygn. GF 281)

2. Czesław Miłosz (sygn. GF 274) (fotografia)

3. Julian Tuwim (fotografia) (sygn. GF 181)

4. Tadeusz Różewicz (fotografia) (GF 180)

5. Jan Kochanowski, rys. Eryk Lipiński (GF 273) [karykatura]

6. Maria Konopnicka, rys. Eryk Lipiński (GF 148) [karykatura]

7. Zbigniew Herbert (fotografia) (GF 270)

8. Informacja o Międzynarodowym Dniu Poezji i Międzynarodowym Dniu Książki

9. Symbol w literaturze

10. Cytat ze Stowarzyszenia Umarłych Poetów ?Zdradzę wam tajemnicę?

11. Tworzywo poezji

12. Poezja nie mówi wprost?

Opracowała:
Krystyna Szyszko
(maj 2012)

 

 

 

 

 

 

 

 

pixelstats trackingpixel
komentarze: zamknięte

Komentowanie wyłączone.