lut 28

Co warto wiedzieć o współczesnej Afryce?

Kategoria: Scenariusze zajęć

Scenariusz lekcji dla gimnazjum ?Co warto wiedzieć o współczesnej Afryce?”
Czas trwania 45 – 60 min

Cele ogólne:
? poszerzenie wiedzy na temat Afryki współczesnej
? Kształtowanie postaw zapobiegającym utrwalaniu stereotypów na temat Afryki i jej mieszkańców a zwrócenie uwagi na postawę solidaryzmu społecznego
? Poznawanie wielu źródeł informacji

Cele operacyjne
Uczestnik lekcji:
? wie, że w Afryce nie mieszkają wyłącznie ubodzy ludzie
? zna nazwy organizacji pomagających krajom w Afryce
? posługuje się słowami ?Afrykanin” i ?Afrykanka” na określenie mieszkańców Afryki
? rozróżnia pojęcia ?Afryka Północna” i ?Afryka Subsaharyjska”
Co uczeń powinien zapamiętać?
o Nazwy państw, w których dotyczą pytania z materiałów bibliotecznych
o Wskazać na mapie te państwa
o Różnice pomiędzy północą a południem Afryki

Metody
- podające: pogadanka,
- praktyczne: ćwiczenia grupowe,
- burza mózgów
- oglądowe

Środki dydaktyczne
- mapa Afryki, wystawka materiałów bibliotecznych, artykuły z czasopism

Formy pracy
- indywidualna, grupowa, zadania dla grup

Przebieg zajęć
1. Prowadzący zadaje uczniom pytanie, z czym kojarzy się nazwa Afryka ? Pokazuje uczniom mapę Afryki i przekazuje ogólne informacje o Afryce. Zwraca uwagę na różnice między poszczególnymi rejonami Afryki, ze szczególnym uwzględnieniem podziału na Afrykę Północną i Afrykę na południe od Sahary (Afrykę Subsaharyjską), Afrykę Zachodnią , Wschodnią).

Pyta uczniów, skąd czerpią wiedzę na temat Afryki, z podaniem konkretnych tytułów w przypadku utworów literackich. Nawiązuje do jednego z utworów literackich, W pustyni i w puszczy, i stara się zwrócić uwagę uczniów na uproszczenia, jakie znalazły się w powieści Henryka Sienkiewicza.
Prowadzący tłumaczy uczniom, że zbyt często obraz Afryki jest rezultatem negatywnego postrzegania, uprzedzeń. Nauczyciel pyta uczniów o negatywne skojarzenia na temat Polaków, o jakich słyszeli.
W ten sposób dochodzi do wyjaśnienia znaczenia słowa ?stereotyp”.[odczytanie przez ucznia znaczenia wyrazu z książki ?Wieża Babel - Słownika wyrazów obcych nie tylko dla gimnazjalisty" Radosława Pawelca]
Tak jak istnieje wiele niesłusznych stereotypów na temat Afryki i jej mieszkańców, tak też jest wiele stereotypów na temat Polaków i innych narodów. Prowadzący pyta uczniów, skąd mogą brać się takie stereotypy jak ?dzika Afryka”.
Rozmowa z uczniami na temat stereotypów:
? Afryka to jeden wielki kraj,
? Wszyscy Afrykańczycy są czarni,
? Dzikie zwierzęta chodzą w Afryce po ulicach,
? Większość obszaru Afryki porasta gęsta dżungla a ludzie mieszkają w wioskach,
? AIDS to przede wszystkim problem Afryki
Następnie prowadzący podsumowuje ten etap lekcji stwierdzeniem, że tylko pełne i wzajemne poznanie pozwala przeciwdziałać stereotypom.

2 .Problemy Afryki.
Nauczyciel przechodzi do problemów na kontynencie afrykańskim i pyta uczniów z czym kojarzy się słowo Afryka? W trakcie burzy mózgów uczniowie odpowiadają:
? Ubóstwo
? głód
? choroby , szczególnie AIDS, wysoka śmiertelność niemowląt
? plagi, klęski ekologiczne (susza)
? zła gospodarka
? wojny (Demokratyczna Republika Konga, Sudan- Darfur),
? anarchia (Somalia)
? konflikty plemienne, etniczne, polityczne (Rwanda: Tutsi przeciw Hutu)
? Migracje związane z wojnami i konfliktami plemiennymi
3 .W jaki sposób świat pomaga Afryce? Programy pomocowe dla Afryki
? Live Aid- (piosenka Michaela Jacksona We are the World. akcja pomocowa Boba Geldofa, 1985 r. pomoc dla głodującej Etiopii)
? Działania pomocowe UNESCO, UNICEF, Unii Europejskiej, PAH , UNHCR (pokazanie gazetek UNICEF z prośbą o pomoc)
? Misje chrześcijańskie, w tym katolickie, działania Caritas
? Misje pokojowe ONZ
? Organizacja ?Lekarze bez Granic”
Nauczyciel pyta czy wart jest pomagać ludziom?
Warto pomagać
- dlatego, że wszyscy jesteśmy ludźmi
- dlatego, że i my możemy pomocy potrzebować
- dlatego, że tak naucza nasza religia
- dlatego, że Polska jest państwem w pełni europejskim
- dlatego, że Polacy mają moralny obowiązek odwdzięczyć się, za pomoc udzieloną nam w czasie komunizmu i klęsk żywiołowych
- dlatego, że każdy człowiek bez względu na płeć, wiek, wykształcenie może i powinien pomagać
- dlatego, że pomoc to także wsparcie psychiczne
- dlatego, że pomaganie daje satysfakcję i wewnętrzną radość
- dlatego, że oczekiwanie na pomoc często ?trzyma ludzi przy życiu”
Działalność pomocową również w Afryce prowadzi PAH. PAH angażuje do pomocy całe społeczeństwo, daje możliwość uczestnictwa w tych działaniach. Bo propaguje przekonanie, że każdy na miarę swoich środków może pomóc innym. Daje to przyczynek do budowania kultury tolerancji i odpowiedzialności.

Sudan Południowy i Darfur a działania Polskiej Akcji Humanitarnej
Sudan jest krajem, gdzie PAH przyczynia się do rozwiązania kryzysu, budując trwałe i wydajne ujęcia wody. W 2006 roku misja Polskiej Akcji Humanitarnej w Sudanie Południowym realizowała projekty, których celem było zapewnienie lokalnej ludności dostępu do wody i źródeł pożywienia. Dzięki pozytywnemu odzewowi tysięcy Polaków, którzy wsparli Kampanię Wodną, udało się wywiercić osiem studni. Zaopatrzyły one w wodę ponad 8000 mieszkańców wiosek okalających miasto Bor.
W 2007 roku, dzięki środkom przekazanym przez MSZ Polska Pomoc, wybudowano 20 studni w obozach wokół miasta El-Geneina i w Darfurze Zachodnim. Studnie dostarczają wodę pitną dla ponad 21 tysięcy ludzi. Prowadzone tam są warsztaty na temat pokojowego zarządzania dobrem wspólnym i rozwiązywania konfliktów oraz propagowania higieny.

4. Kilka słów o sytuacji politycznej na kontynencie afrykańskim

? Unia Afrykańska , powołana w 2002 r., w miejsce Organizacji Jedności Afrykańskiej
? Nelson Mandela – były prezydent RPA, jego wcześniejsza działalność na rzecz likwidacji apartheitu i praw człowieka
? Robert Mugabe – prezydent ZIMBABWE, negatywny wzór polityka Afryki
? Walka Afrykańczyków o godność na świecie

5. Czym może pochwalić się Afryka?

  • Praczłowiek wywodzi się z Afryki
  • Cyfry arabskie rozpowszechnili Arabowie a przejęli je od mieszkańców Indii
  • Bogate złoża bogactw naturalnych – w tym złoto, diamenty, platyna
  • Kawa wywodzi się z Etiopii
  • Ochrona środowiska – zakaz wyrobu i używania cienkich torebek foliowych (Uganda, Kenia)
  • Grupy samopomocowe kobiet w wielu państwach
  • Osiągnięcia sportowców LA, mistrzostwa świata w piłce nożnej w RPA

6. Działania w grupach
? Rozdanie zadań dla grup dotyczących kultury, literatury i filmów oraz sportu Praca uczniów z materiałami bibliotecznymi (książki i czasopisma)
? Praca na komputerach ICIM z wyszukiwaniem odpowiedzi na przygotowane polecenia

7. Podsumowanie.
Nauczyciel pyta uczniów o czym dowiedzieli się z lekcji, czy zmienili swoje stereotypy myślenia o Afryce.
8. Obejrzenie wystawy fotogramów Polskiej Akcji Humanitarnej na temat życia mieszkańców Afryki oraz wystawki książek i czasopism . (załącznik nr 1 i 2)
Nauczyciel zwraca uwagę na literaturę podróżniczą (twórczość pisarzy, opisujących Afrykę:
? Kazimierz Nowak, Wielkopolanin, ?Rowerem i pieszo po Afryce”, lata 30te
? Twórczość literacka Ryszarda Kapuścińskiego, zmarłego w 2007 r. pisarza i reportażysty, poety, związana z Afryką: ?Heban”, ?Cesarz” (o cesarzu Etiopii Haile Selasje)
Podczas oglądania wystaw uczniom towarzyszy utwór Brendy Fassie, piosenkarki z RPA, śpiewającej a afrikaans , odtwarzany z płyty CD.

Jeśli uczniowie mają czas – wysłuchanie odczytanych przez uczniów lub nauczyciela fragmentów refleksji Ryszarda Kapuścińskiego, Olgi Stanisławskiej i wolontariuszki Cecylii Beresińskiej na temat Afryki (Odra 1999, nr 7/8, Polonistyka 2003, nr 10 i nr 2, Pomagamy
2010, nr 4-5)

Pytania:
1. Zapomniany kontynent (nr 12, 25 lipca 2006)), 2006. W: Zdarzenia wyzwania zagrożenia, dod. do Rzeczpospolitej
Przejrzyj artykuł i odpowiedz na pytania
o Obejrzyj mapę i fotografie na stronie 6 i wymień trzy duże ogniska konfliktów zbrojnych w Afryce (znaczek z karabinem)
o Na podstawie mapy ze strony 6 wymień trzy kraje o największym procencie ludności zarażonej HIV (znaczek z HIV).
o Otwórz broszurę na stronie 13 i odpowiedz: Jak nazywał się Polak nazywany królem Madagaskaru.? W którym roku trafił na Madagaskar i z czyją misją wojskową?

2. Drzewo oznacza pokój, nadzieję oraz życie. Dobre działania na rzecz natury zamykają się w trzech ?r”: reuce, reduce, recycle. Z Wangari Maathai, o filozofii życia, rozmawia Maria Nowak. // Polska Głos Wielkopolski. – 2008, 12 grudnia, s.12

Przejrzyj artykuł i odpowiedz na pytania
o Skąd pochodzi Wangari Maathai i czym się zajmuje ? Co takiego założyła?
o Jaką nagrodę otrzymała w 2004 r.?
o Proste recepty na poprawę świata wg W. Maathai. – , np. kto pisze na obu stronach kartki – co to oznacza?

3. Masaje, lamparty i lwy / Park Narodowy Ngorongro / podróże po Afryce //Tekst i zdjęcia Jerzy Paleta // GAZETA WYBORCZA TURYSTYKA, 2009, 27-28 czerwca, s.11.
Przejrzyj artykuł ze strony 11 i odpowiedz na pytania
o W jakim kraju znajduje się Park Narodowy Ngorongoro? Jakie plemię zamieszkuje ten park?
o Jak nazywał się niemiecki zoolog, urodzony w Nysie w 1909, który przyczynił się do ochrony zwierząt w Ngorongoro i Serengeti?
o Jakie zwierzęta żyją w Parku Ngorongoro? .Drapieżniki i ich ofiary

4. Gra tysiąca plemion / Stefan Szczepłek // RZECZPOSPOLITA. – 2010, – 23 kwietnia, s. A22-23 (footbol w Afryce a Europa)
Przejrzyj artykuł i odpowiedz na pytania

Pytania do artykułu ze strony A22-A23:
o Jak nazywał się pierwszy słynny piłkarz z Afryki, grający w Europie ? Skąd pochodził i w jakiej drużynie grał? (s. A.22)
o Jakiego piłkarza sprowadził do Polski z Nigerii Ryszard Szuster, dziennikarz, były prezes Górnika Zabrze, który dzisiaj opiekuje się m.in. afrykańskimi piłkarzami? (s.A22)
o Jacy słynni piłkarze z Afryki są wymienieni w artykule?

5. RZECZPOSPOLITA 2010, 9 kwietnia s. A28-28
Przodek z kolebki ludzkości [antropologia/ sensacyjne odkrycie w Afryce. Odnaleziono kości należące do nieznanego gatunku człowieka / Piotr Kościelniak

Odszukaj artykuł a stronie A28-29 i odpowiedz na pytania:
o Jak nazwano szczątki człowieka, niedawno odnalezione w Afryce? Ile liczą sobie lat?
o W jakim miejscu Afryki je odnaleziono? Jak nazywa się tę okolicę? kolebką….
o Kto znalazł kości?

6. Gazeta Wyborcza 2010 24-26 grudzień s.14, Pawlicki Jacek: Diamentowe przekleństwo Buszmenów.(Diamenty, które przyniosły dostatek Botswanie, stały się przekleństwem tysięcy Buszmenów. Władze zmuszają ich do opuszczenia ziem kryjących diamenty).
Przeczytaj artykuł pokrótce ze strony 14 i odpowiedz na pytanie:
o Dlaczego Buszmeni, mniejszość narodowa w Botswanie, muszą walczyć o prawo do życia w swoich wioskach i korzystania ze studni z wodą pitną i dlaczego władza im to uniemożliwia?
PYTANIA DLA UCZNIÓW Z INTERNETU

1. Wejdź na stronę www.wasza-afryka.pl . Na górnym pasku wejdź na Afryka, zejdź na Filmy o Afryce. Wybierz film Pożegnanie z Afryką. Po zapoznaniu się z treścią odpowiedz na pytania:

  • w którym roku powstał film?
  • gdzie toczy się akcja i w jakim okresie czasu?
  • jaka powieść była podstawa do powstania filmu?
  • kto reżyserował i jacy znani aktorzy grali główne role?

2. Wejdź na stronę www.wasza-afryka.pl . Na górnym pasku wejdź na Afryka, zejdź na Filmy o Afryce. Wybierz film Ostatni król Szkocji. Po zapoznaniu się z treścią odpowiedz na pytania:
a) gdzie toczy się akcja i w jakim okresie czasu?
a) jaki dyktator jest w filmie przedstawiony?
a) kto reżyserował i jacy znani aktorzy grali główne role?
b) w którym roku powstał film?

3.Wejdź na stronę www.wasza-afryka.pl . Na górnym pasku wejdź na Afryka, zejdź na Filmy o Afryce. Wybierz film Hotel Rwanda. Po zapoznaniu się z treścią odpowiedz na pytania:

  • w którym roku powstał film?
  • gdzie toczy się akcja i w jakim okresie czasu?
  • o czym opowiada film?
  • kto reżyserował i jacy znani aktorzy grali główne role?

4 .Wejdź na stronę www.wasza-afryka.pl . Na górnym pasku wejdź na Afryka, zejdź na Filmy o Afryce. Wybierz film Lęk pierwotny. Po zapoznaniu się z treścią odpowiedz na pytania:

  • w którym roku powstał film?
  • gdzie toczy się akcja i w jakim okresie czasu?
  • o czy opowiada film?
  • kto reżyserował i jacy znani aktorzy grali główne role?

5.Wejdź na stronę www.wasza-afryka.pl . Na górnym pasku wejdź na Afryka, zejdź na Filmy o Afryce. Wybierz film Krwawy diament. Po zapoznaniu się z treścią odpowiedz na pytania:

  • w którym roku powstał film?
  • gdzie toczy się akcja i w jakim okresie czasu?
  • o czy opowiada film?
  • kto reżyserował i jacy znani aktorzy grali główne role?

6. Wejdź na stronę www.wasza-afryka.pl . Na górnym pasku wejdź na Afryka, zejdź na Filmy o Afryce. Wybierz film Goryle we mgle. Po zapoznaniu się z treścią odpowiedz na pytania:

  • w którym roku powstał film?
  • gdzie toczy się akcja i w jakim okresie czasu?
  • o czy opowiada film?
  • kto reżyserował i jacy znani aktorzy grali główne role?

Opracowała: Krystyna Szyszko
październik 2010

pixelstats trackingpixel
komentarze: zamknięte

Komentowanie wyłączone.