lis 24

Bitwa Warszawska 1920

Kategoria: Scenariusze zajęć

„I Warszawa nie zawiodła”
J. Piłsudski

Bitwa Warszawska 1920

Scenariusz lekcji bibliotecznej dla kl. III gimnazjum
Czas trwania – 45 minut

W sierpniu 2010 r. przypadła 90 rocznica niezwykłej, bo z militarnego punktu widzenia uznawanej za nieprawdopodobną – Bitwy Warszawskiej. Wydarzenie to posiada też drugą nazwę – ?Cud nad Wisłą” i dla wielu Polaków oprócz ważnego zwycięstwa w historii Europy, powstrzymującego bolszewików przed rozprzestrzenieniem ideologicznej rewolucji, wyróżnia się także swoistym wymiarem religijnym.
Polska w 1918 roku po 123 latach niewoli rozpoczęła proces scalania kraju podzielonego wśród trzech zaborców. Jednak w trakcie tego trudnego zadania pojawiło się kolejne zagrożenie, w efekcie, którego młode państwo Polskie mogło utracić z trudem odzyskaną niepodległość. Bezpośrednim i śmiertelnym niebezpieczeństwem stał się ?światowy pochód bolszewickiej rewolucji”. Polskie granice wschodnie nie zostały politycznie określone, dlatego przy wschodniej części Rzeczpospolitej toczyły się wojenne potyczki, w wyniku których wojska polskie posuwały się na wschód. Jednak tuż po uporządkowaniu wewnętrznych problemów Rosja bolszewicka rozpoczęła proces przerzucania Armii Czerwonej na wschodnie tereny. Mimo sojuszu miedzy Polską a Ukrainą nastąpił gwałtowny odwrót polskich wojsk pod naporem silnej armii bolszewickiej.

Cele ogólne lekcji:

? Zapoznanie uczniów z historią wydarzeń polsko-bolszewickich w latach 1919-1920
? Zapoznanie uczniów z wybranymi fragmentami źródeł historycznych, tworzącymi spójną historię wydarzeń związanych z Bitwą Warszawską
? Uświadomienie uczniom , jak istotną rolę odegrała Bitwa Warszawska w dziejach państwa polskiego i w dziejach Europy
? Zapoznanie uczniów z możliwością wyszukiwania informacji w bibliotekach; Google; FBC oraz Europeana

Cele operacyjne:

Uczeń potrafi:

? Wykorzystać zdobytą wiedzę na lekcjach historii
? Sprawnie wyszukiwać informacji w bibliotekach cyfrowych (FBC, Europeana) i Google

Metody :

? Podające: mini-wykład, wyjaśnienia
? Praktyczne; pokaz
? Praca z tekstem i dyskusja
? Prezentacja multimedialna
? Ćwiczenia z wykorzystaniem ICIM

Środki dydaktyczne:

? Laptop
? Rzutnik
? Komputery ICIM
? Wypisy z literatury wraz z opisem bibliograficznym

Przebieg lekcji :

1. Podanie i uzasadnienie tematu
2. Zarys historyczny stosunków polsko-bolszewickich w latach 1919-1920
a) Polskie granice wschodnie
b) Polityka z Litwą, Białorusią i Ukrainą
c) Wojna polsko-bolszewicka 1920 r.
? Czerwiec – wycofanie wojsk polskich z Kijowa
? Lipiec – ofensywa Armii Czerwonej pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego i zajęcie Mińska, Wilna, Pińska, Grodna
? Sierpień – beznadziejna sytuacja na froncie polskim. Blokowanie pomocy wojskowej dla Polski przez Czechosłowację i Niemcy
- Masowa mobilizacja ochotników do armii polskiej
- 12-15 sierpnia rozegrała się decydująca bitwa o Warszawę. Niezwykle krwawe bitwy toczyły się o Radzymin, Zielonkę i Ossów (ks. Skorupko)
- 16 sierpnia decydujące uderzenie znad Wieprza. Główny dowódca Marszałek Piłsudski zmusił do odwrotu Armię Czerwoną.
3. Niektóre wydarzenia decydujące o zwycięstwie
? Złamanie szyfrów Armii Bolszewickiej
? Odkrycie przez Rosjan głównego planu operacyjnego i jego negacja
? Zdobycie przez Kaliski Pułk Ułanów bolszewickiej radiostacji
4. Logiczne ułożenie 15 fragmentów z różnych wypisów z źródeł historycznych, które tworzą zarys bitwy warszawskiej i odczytanie ich przez uczniów
5. Ćwiczenia przy stanowiskach ICIM:
? Wyszukiwanie źródeł o Bitwie warszawskiej w Google z użyciem: cudzysłowu; frazy intitle Np. intitle:”Bitwa warszawska”; wyrażenia filetype:doc Np. ?Bitwa warszawska” filetype:doc
? Wyszukiwanie źródeł w Federacji bibliotek cyfrowych (FBC)
? Wyszukiwanie źródeł w Europeanie
6. Podsumowanie zdobytych wiadomości, prezentacja oraz wspólny śpiew ?O mój rozmarynie”
? Mapy
a) Polska po odzyskaniu niepodległości
b) Polska rok 1919
c) Polska w czerwcu 1920
d) Ofensywa Bolszewicka na Warszawę
? Armia czerwona i jej główni dowódcy
? Wojsko Polskie i głównodowodzący
? I i II Faza Bitwy warszawskiej – mapy
? Plan Piłsudskiego który doprowadził do rozgromienia Armii bolszewickiej
? Zawieszenie broni

Bibliografia :
1. Encyklopedia ?Białych Plam”, t.XIX, Warszawa: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, 2005.
2. Krzystek Tadeusz: Wojna Polsko-Rosyjska 1919-1920, Warszawa: Agencja Wydawnicza ?Egros”,1995.
3. Pruszyński Mieczysław: Dramat Piłsudskiego: wojna 1920, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Graf-Punkt, 1999.
4. Szcześniak Andrzej Leszek: Wojna polsko-radziecka 1918 -1920, Warszawa: Wydawnictwo Ośrodka Dokumentacji i Studiów Społecznych,1989.
5. Tarczyński Marek: Cud nad Wisłą : bitwa warszawska 1920, Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, 1990.
Czasopisma
1. Odziemkowski Janusz : Niewypowiedziana wojna. ?Rzeczpospolita” 2006 nr 18/20, s.4.
2. Rawski Tadeusz : Bitwa Warszawska 1920r. ?Płomyczek” 1991, nr 4, s.10.
Strona www: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_warszawska_1920

Opracowanie:
Mirosława Michałek

(listopad 2010)

pixelstats trackingpixel
komentarze: zamknięte

Komentowanie wyłączone.