Biblioteka Pedagogiczna

1. Analiza preferowanych postaw rodzicielskich w odczuciach młodocianych przestępców / J. Błeszyński, J. Damrat, R. Parol. // Opieka Wychowanie Terapia. – 1999, nr 3, s. 16 – 27.

2. Bomba w szkole… dla draki czy z depresji? / Jan Tatarowicz. // Nowa Szkoła. – 2000, nr 3, s. 36 – 40.

3. Chuligaństwo futbolowe a przestępczość / Andrzej Rejzner. // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. – 1998, nr 5, s. 30 – 34.

4. Czy rzeczywiście bezkarni? O odpowiedzialności nieletnich sprawców przestępstw / Dorota Ostrowska. // W: Wsparcie społeczne w rehabilitacji i resocjalizacji / Pod red. Zofii Palak, Zdzisława Bartkowicza. – Lublin: Wydaw. Uniw. M. Curie-Skłodowskiej, 2004. – S. 293 – 298
sygn. 93 076-8

5. Demoralizacja : przestępczość dzieci i młodzieży : atlas / Andrzej Laskowski, Andrzej Rejzner, Ewa Tokarczyk.- Warszawa: Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej MEN, 1996
sygn.83 812

6. Dlaczego kradną? / Zbigniew Barciński. // Szkoła Specjalna. – 1990, nr 4, s. 155 – 164.

7.Dlaczego zabijają? Analiza porównawcza nieletnich popełniających zbrodnie i nieletnich popełniających kradzieże / Danuta Raś, Tatiana Betke. // Szkoła Specjalna. – 1997, nr 1, s. 3 – 13.

8. Dziecko i jego problemy przed sądem / Wojciech Brejnak. // W: Dziecko niepełnosprawne jego rodzina i edukacja / Zebrał Kazimierz Jacek Zabłocki. – Warszawa: Wydaw. Akademickie „Żak”, 1999. – S. 75 – 100
sygn.85 069-70

9. Dziewczęta w grupach przestępczych / Edyta Bąk – Buczak. // Wychowawca. – 2007, nr 2, s. 12 – 14.

10.Europejski wymiar przeciwdziałania przestępczości nieletnich / Małgorzata Stawiak – Ososińska. // Nauczanie Początkowe. – 2007/2008, nr 3, s. 69 – 77.

11.Gminne programy przeciwdziałania niedostosowaniu społecznemu i przestępczości wśród młodzieży / Janusz Kostynowicz, Krystyna Majewska-Brzyska, Stanisław Orłowski. // Problemy Poradnictwa Psych.- Pedagogicznego. – 2002, nr 1/2, s. 88 – 122.

12. Karać czy wychowywać? Odpowiedzialność nieletnich – w świetle nowej kodyfikacji karnej (cz. II) / Zbigniew Wasserman. // Wychowawca. – 2000, nr 12, s. 10 – 13.

13. Karać czy wychowywać? Odpowiedzialność nieletnich w świetle nowej kodyfikacji karnej (cz. I) / Zbigniew Wasserman. // Wychowawca. – 2000, nr 11, s. 14 – 17.

14.Konieczność współdziałania międzyinstytucjonalnego w edukacji przestępczej / Ewa Budzisz-Walicka. // Edukacja dla Bezpieczeństwa. – 2000, nr 1, s. 49 – 51.

15.Konsumpcjonizm jako korelat przestępczości we współczesnym społeczeństwie / Marcin Krzywicki. // Opieka Wychowanie Terapia. – 2000, nr 3, s. 37 – 40.

16. Mediacje w postępowaniu z nieletnimi / Anna Nowak. // Chowanna. – 2006, nr 2, s. 116 – 125, bibliogr..

17. Młodzież i prawo / Joanna Szawłowska-Wasilewska. // Dyrektor Szkoły. – 2005, nr 12, s. 38 – 42.

18.Niektóre deteminanty przestępczych zachowań nieletnich / Teresa Sołtysiak. // Problemy Alkoholizmu. – 1995, nr 11/12, s./I-IV/ wkładka.

19.Nieletni sprawcy czynów karalnych / Agata Tyburska. // Problemy Opiekuńczo – Wychowawcze. – 1999, nr 10, s. 33 – 38.

20.Nieletni sprawcy zabójstw: sylwetki psychologiczne / Małgorzata Sitarczyk.- Lublin: Wydaw. UMCS, 2004

sygn. 93 086-8

21.Odpowiedzialność karna nieletnich a rodzaj stosowanych środków prawnych / Agata Tyburska. // Probl. Opiekuńczo – Wychowawcze. – 1999, nr 6, s. 29 – 36.

22.Poczucie alienacji chłopców z grupy wysokiego ryzyka. Efektywność oddziaływań profilaktycznych / Przemysław Piotrowski, Krzysztof Zajączkowski. // Psychologia Wychowawcza. – 1999, nr 5, s. 428 – 441.

23.Pojęcie zbrodni a „zbrodnie dziecięce” / Jarosław Utrat – Milecki. // Opieka Wychowanie Terapia. – 2001, nr 2, s. 10 – 20.

24.Polski system prawny dotyczący nieletnich (próba diagnozy) / Beata Kozieł. // Ruch Pedagogiczny. – 2001, nr 3/4, s. 105 – 112.

25.Postawy nieletnich wobec zagrożeń przestępczością / Franciszek Kozaczuk. // W: Młodzież wobec współczesnych zagrożeń / pod red. Franciszka Kozaczuka. – Rzeszów: Wydaw. Uniw. Rzeszowskiego, 2003. – S. 61 – 84
sygn. 90 861 – 3P

26.Przemoc w percepcji nieletnich przestępców / Zdzisław Bartkowicz, Waldemar Waśkowicz. // W: Wsparcie społeczne w rehabiblitacji i resocjalizacji / Pod red. Zofii Palak, Zdzisława Bartkowicza. – Lublin: Wydaw. Uniw. M. Curie-Skłodowskiej, 2004. – S. 261 – 270
sygn.  93 076-8

27.Przestępczość nieletnich dziewcząt / Irena Budrewicz. // W: Młodzież awspółczesne dewiacje i patologie społeczne. Diagnoza – profilaktyka – resocjalizacja / pod red. Stanisława Kawuli i Henryka Machela. – Toruń: Wydawnictwo „Adam Marszałek”, 2000. – S. 55 – 62
sygn.  85 151

28.Przestępczość nieletnich i działania profilaktyczno-interwencyjne podejmowane wobec dzieci i młodzieży nieprzystosowanej społecznie / Krystyna Majewska-Brzyska. // Problemy Poradnictwa Psychologiczno Pedagogicznego. – 1999, nr 1, s. 67 – 74

29.Przestępczość wśród młodzieży: rozpoznanie zjawiska, diagnozowania i profilaktyka / Clive R. Holin, Deborah Browne, Emma J. Palmer.- Gdańsk: Gdańskie Wydaw. Psychologiczne, 2004
sygn.  93 989 – 91P

30. Przewodnik po przepisach prawnych w sprawach nieletnich zagrożonych demoralizacją i przestępczością / Krzysztof Kulczyński.- Poznań: Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji, 2003
sygn.   92 172 – 3

31.Przyczyny przestępczości i wizje środków zapobiegawczych. Badania opinii młodzieży / Barbara Karolczak – Biernacka. // Edukacja. – 1998, nr 2, s. 31 – 42.

32.Psychiczne determinanty przestępczości skazanych / Bożena Ulidowska. // Problemy Alkoholizmu. – 1995, nr 6, s. 17.

33.Skąd tylu młodocianych przestępców? / Aneta Tarnowska. // Edukacja i Dialog. – 1999, nr 8, s. 25 – 29.

34.Szkoła jako miejsce popełniania czynów karalnych i wykroczeń przez dzieci i młodzież / Bogusław Śliwerski. // Wychowanie na co dzień. – 2001, nr 10/11, s. 31 – 34.

35.Wartości w modelu profilaktyki przestępczości nieletnich / Andrzej Baładynowicz. // W: Edukacja społeczeństwa w XXI wieku / Red. nauk.

Stanisław Kunikowski, Anna Krynicka – Piotrak . – Warszawa: „tCHu” doM wYdawniczy , 2009. – S. 90 – 120
sygn.  99 351 – 2

36.Wirtualne i realne zbrodnie dziecięce w cywilizacji, kulturze, szkole, rodzinie. Materiały z seminarium zorganizowanego w dniach 20-21 marca w ramach IV Forum Przyjaciół Dzieci Ulicy 2000. // Opieka Wychowanie Terapia. – 2000, nr 3, s. /5 – 26/ wkładka.

37.Współczesna przestępczość – uwarunkowania i konsekwencje. Dylematy reakcji społecznej / Anna Kossowska. // W: Resocjalizacja. T.2 / Red. nauk. Bronisław Urban, Jan M. Stanik. – Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2007. – S. 9 – 19
sygn.96 682 – 3

Wybór i opracowanie:
Wiesława Leszko
(listopad 2009)

Obserwując codzienne życie nietrudno dostrzec narastający problem nieposzanowania prawa przez społeczeństwo dorosłe, co ma  negatywny wpływ na zachowanie się młodocianych.

Od 1990 roku wzrosła liczba przestępczości nieletnich. Złe zachowanie młodzieży nie jest w samej młodzieży lecz negatywnych wzorcach, agresji dorosłych, w programach tworzonych przez media, gry komputerowe.

Nieletni dopuszczają się różnych czynów, niszczenia mienia dla rozrywki aż do agresji. Sądzą, że takie zachowania mają charakter wybryków, nie przewidują, że mogą one mieć konsekwencje prawne a nawet  być kwalifikowane jako przestępstwo. Jest to spowodowane ich niską świadomością prawną. Wynika to z braku programów uświadamiających, profilaktycznych zapobiegających zagrożeniom.

Rodzice i nauczyciele nie do końca czują się odpowiedzialni za swoich podopiecznych, za efekt swoich zabiegów wychowawczych. Przeprowadzone badania przez Towarzystwo Socjologiczne na zlecenie ZPN, na 1001 nauczycieli wśród czynników wpływających na zachowanie uczniów – szkołę wymienili na szóstej pozycji a nauczycieli na ósmej (Dyrektor Szkoły 2005 nr 12).

Co zrobić aby wzrosła świadomość prawna młodzieży? Pomysł zainicjowany przez sędzię Annę M. Wesołowską  – lekcje sądowe przynosi spodziewany efekt, udało się dotrzeć do uczniów. Od kilku lat zaprasza na swoje rozprawy licealistów. Jest to bezpośredni kontakt z prawdą o konsekwencjach łamania prawa. Podczas tych lekcji uczniowie są świadkami dramatów swoich rówieśników, rozpaczy rodziców.  Przekonują się, że młody wiek nie oznacza bezkarności. Czasami nieprzemyślane decyzje mogą zaważyć na całym życiu. Wpływają też na takie wartości jak empatia, współczucie, tolerancja.

Adam Borowski w czasopiśmie Edukacja i Dialog 2006 nr 5 napisał o przeprowadzonych   zajęciach w ramach kultury prawnej dla uczniów ze szkoły podstawowej i ponadpodstawowej. Polegały one na pogadance na tematy dotyczące konsekwencji prawnych w następstwie nieposzanowania prawa, wyjaśnieniu kwalifikacji prawnych czynów, popełnianych przez nieletnich.

Godzina zajęć w szkole  to niewiele ale może to być początek wczesnej profilaktyki w podnoszeniu  świadomości prawnej uczniów z udziałem prawników, pedagogiów, psychologów, służb mundurowych terapeutów i księży.

W realizacji tego programu może pomóc dostępna w Pedagogicznej Bibliotece literatura: wydawnictwa zwarte i artykuły z czasopism. Opracowaną bibliografię polecam nauczycielom i wychowawcom wszystkich typów szkół.

Zachęcam do zapoznania się z książką: Anny Marii Wesołowskiej : Bezpieczna Szkoła – publikacja zawiera  szereg felietonów, z których każdy może być wykładnią osobnej lekcji wychowawczej; Krzysztofa Kulczyńskiego: Przewodnik po przepisach prawnych w sprawach nieletnich zagrożonych demoralizacją i przestępczością – jest ciekawym kompendium dla wszystkich pracujących z dziećmi, szczególnie dyrektorom  szkół, znajdą ciekawe informacje i algorytmy postępowania w trudnych sytuacjach.

1. Agresywność młodzieży: problem indywidualny i społeczny / Jolanta Maria Wolińska. – Lublin: UMCS, 2000     sygn. 85 471

2.Bezpieczeństwo młodzieży: poradnik prawny / Anna Maria Wesołowska. – Warszawa: Poltext, 2008   
sygn.   99 817

3.Elementy systemu dydaktycznego w pracy z wychowankiem nieprzystosowanym społecznie / Dariusz Czekan // Edukacja Humanistyczna.- 2008 , nr 2 , s. 155-163

4. Kultura prawna a świadomość prawna / Anna Gryniuk // Państwo i Prawo. – 2002 , nr 1, s. 15-31

5.Kary. Nieskuteczny i szkodliwy sposób rozwiązywania problemów wychowawczych W: Rozwiązywanie umiejętności psychopedagogicznych w procesie kształcenia nauczycieli / Janina Janowska. – Lublin: UMC-S , 2002
S. 144-150  
sygn. 87 390-1

6. Młodzież o karze śmierci / Stanisław Kawula // Nowa Szkoła. – 2006 , nr 10 s. 43-46

7. Nastoletnia przemoc: analiza biografii młodocianych przemocy – konsekwencje dla socjalnej i pedagogiki. Cz. 2 // Wspólne Tematy . – 2006 , nr 6 , s. 20-27

8. Niska świadomość prawna uczniów / Adam Borowski // Edukacja i Dialog . – 2006 , nr 5 , s. 49-52

9.Nie wierzę w karę / Halina Natora // Edukacja i Dialog . – 2007 , nr 4 , s. 24-27

10. Nikt z nami nie rozmawia; każdy do nas mówi / Maria Dzikowska // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. – 1998 , nr 2 , s. 3-6

11.Odpowiedzialność karna nieletnich a rodzaj stosowanych środków prawnych / Agata Tyburska // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. – 1998 , nr 5 , s. 30-35

12.Odpowiedzialność nieletnich w świetle nowej kondycji karnej : karać czy wychowywać. Cz. 1 / Zbigniew Wassermann . – 2000 , nr 11 , s. 14-17

13. Odpowiedzialność nieletnich w świetle nowej kondycji karnej : karać czy wychowywać. Cz. 2 / Zbigniew Wassermann . – 2000 , nr 12 , s. 10-13

14.O wartościach, celach i obawach młodzieży licealnej / Joanna Drabczyk // Nowa Szkoła. – 2009 , nr 1 , s. 48-51

15.Przeciwdzialanie zachowaniom przestępczym nieletnich w środowisku lokalnym. Cz. 1 / Grzegorz Harasimiuk // Wychowanie na Co Dzień. – 2006, nr 12 , s. 10-13

16.Postawy dorastającej młodzieży wobec kontroli społecznej / Hubert Kupiec // Edukacja Humanistyczna. – 2008 , nr 2 , s. 86-95

17.Postawy nieletnich wobec norm moralno-prawnych w sytuacji zagrożeń dewiacjami społecznymi / Francuszek Kozaczuk // Opieka, Wychowanie, Terapia. – 2004 , nr ? , s. 23-30

18.Przyczyny przestępczości i wizje środków zapobiegawczych: badanie opinii młodzieży / Barbara Karolczak-Biernacka // Edukacja . – 1992 , nr 2 , s. 31-42

19.Resocjalizacja przez edukację / Mariusz Jędrzejko // Problemy Narkomanii . – 2007 , nr 2 , s. 47-50

20.Rozważania o karze w świetle pedagogiki porównawczej / Beata Krawiec . – Opieka, Wychowanie, Terapia. – 2005 , nr 12 , s. 38-41

21.Świadomość polityczna i prawna młodzieży: na podstawie badan w klasach maturalnych z lat 1977-1978 / Maria Gerula. – Wrocław: Zakład Narodowy. im. Ossolińskich, 1985
sygn. 52 922

22.Świadomość prawna młodzieży a przestrzeganie norm prawnych / Violetta Kopalińska // Wychowanie na Co Dzień. – 2004 , nr 1/2 , s. 13-16

23.Samobójstwo w opinii młodzieży licealnej / Jacek Mańczak // Edukacja Humanistyczna. – 2007 , nr 2 , s. 141-148

24.Wartości i postawy nieletnich w różnych stadiach wykolejenia społecznego / Franciszek Kozaczuk. – Rzeszów: URZ, 2006  
sygn. 30 1444 (Fila Trzcianka)

25.Wielowymiarowość sytuacji nieletniego przed sądem / Andrzej Węgliński // Lubelski Rocznik Pedagogiczny. – 2005 , nr 25 , s. 163-169

26.Wypoczynek nad wodą a świadomość prawna / Artur Walczak // Wszystko dla Szkoły . – 2008 , nr 5 , s. 9-11

27.Zjawiskowe formy patologii społecznych oraz profilaktyka i resocjalizacja młodzieży / red. Teresa Sołtysiak, Jolanta Sudar-Malukiewicz . – Bydgoszcz: Wydaw. Akademia Bydgoska, 2003   
sygn. 91 670

28.Zmiany postaw młodzieży wobec niektórych wartości życiowych / Mieczysław Gulda. – Gdańsk: IBPM, 1988     sygn. 75 766

Opracowanie:
Wiesława Leszko
(listopad 2009)